Dansen met beren

Wel willen verkopen, maar niet kunnen. Op het Damrak lag de handel in een hoofdfonds gisteren het grootste deel van de dag plat. Niet door een storing in de systemen, maar door een handelsinfarct.

Telecombedrijf KPNQwest is de jongste kandidaat die zich opmaakt uit de AEX-index te vertrekken. Een eventueel afscheid zal niet plaatsvinden wegens de slechte verhandelbaarheid, maar wegens een reddingsoperatie. De zoveelste in Amsterdam: collega's UPC en Versatel bliezen door hun slechte financiële gezondheid al de aftocht uit de belangrijkste graadmeter van de beurs.

Wie een transactie in KPNQwest wil doen, kampt met een verraderlijk aandeel. Ruim 87 procent is in handen van KPN en Qwest. Meneer Anschutz, de oprichter van Qwest, houdt ook nog ruim een procent. Wat resteert is 11 procent aan vrij verhandelbare stukken. Sinds vorige week donderdag wisselde meer dan een derde daarvan van eigenaar. Of meneer Anschutz moet zich in de overzichtelijke handelsarena hebben begeven.

Voor speculanten is ook weinig plaats. Beleggers die tegen het aandeel willen speculeren kunnen nauwelijks short gaan. In dat geval moeten aandelen geleend worden om ze vervolgens meteen te verkopen. Als op een later moment wordt teruggekocht om de geleende stukken terug te geven, resteert een winst bij een koersdaling. Maar nergens worden stukken in bruikleen aangeboden. Zelfs niet tegen tarieven van 10 procent.

Een markt met weinig kraampjes is een slechte veilingplaats. En de marktmeester moet het met lede ogen aanzien. De Autoriteit Financiële Markten stoort zich eraan dat de reddingsoperaties bij UPC en Versatel verkapte overnames zijn, zonder dat er verantwoording hoeft worden afgelegd. KPNQwest is hard op weg het derde AEX-fonds binnen een half jaar te worden dat nauwelijks verhandelbaar is en zijn aandeelhouders kapittelt.

In het wisselvallige beursklimaat hebben invloedrijke analisten momenteel vrij spel. Vanochtend waren beleggingsadviezen van de effectenbanken CSFB en Merrill Lynch voldoende om de koers van automatiseerder CMG te torpederen, ook een fonds uit de index met 25 grootste ondernemingen. Bij fondsen met een gebrekkige liquiditeit zijn de gevolgen nog erger. KPNQwest raakte vorige week al in een vrije val door een somber advies van dezelfde CSFB. De laatst overgebleven optimistische analisten zitten bij effectenhuis Bear Stearns, ooit de adviseurs van Baan Company. Vanwaar deze afwijkende mening? Het lijkt geen toeval dat dezelfde bank de opdracht heeft gekregen om de reddingsoperatie van KPNQwest te begeleiden.