Beleggers tegen KPN-top: `Doe als Kok, treed af'

De bestuurders van het tobbende telecombedrijf KPN moet `consequenties' verbinden aan hun falen, zeiden de aandeelhouders gisteren. En dat kan `alleen door aftreden'

Bestuursvoorzitter Ad Scheepbouwer verkondigde gistermiddag een blijde boodschap: KPN zit na een rampjaar weer in de lift. Maar blij waren de toehoorders op de aandeelhoudersvergadering allerminst. De aandeelhouders waren zelfs zo boos dat ze niet zonder meer decharge wilden verlenen aan de raad van bestuur en de raad van commissarissen voor het gevoerde beleid. De beleggers eisten dat er een formele stemming werd gehouden over agendapunt `2c', waarin de KPN-top om goedkeuring van het beleid vraagt.

De pensioenfondsen, die samen een belangrijke aandeelhouder van KPN vormen, hadden hun vertegenwoordiger naar de vergadering gestuurd met een duidelijke boodschap: goedkeuring gaat hand in hand met verantwoordelijkheid nemen. En, zo verklaarde de vertegenwoordiger, verantwoordelijk nemen kan ,,alleen door aftreden, net als [het kabinet] Kok heeft gedaan''.

De pijlen waren vooral gericht op Paul Smits, die ten tijde van het debacle bestuursvoorzitter was, en Karel Hubée, die toen de raad van commissarissen voorzat. Smits en Hubée zijn beiden teruggetreden als voorzitter, maar zijn blijven zitten als `gewoon', respectievelijk, bestuurder en commissaris. De 72-jarige Hubée beleefde gisteren overigens zijn laatste werkdag als commissaris.

Peter Paul de Vries, de directeur van de Vereniging van Effectenbezitters, had waardering voor Scheepbouwer, die, zoals gezegd, KPN in veiliger vaarwater heeft geloodst. De Vries constateerde echter fijntjes dat Scheepbouwer zich in zijn openingstoespraak had beperkt tot de periode vanaf september 2001, toen Scheepbouwer in beeld kwam als nieuwe topman. Maar hoe zit het met de periode daarvoor in 2001?

Waardoor is KPN eigenlijk aan de rand van afgrond geraakt, wilde De Vries weten. In een vroeg stadium was door aandeelhouders immers al bezorgdheid geuit. Het bestuur had steeds `niets aan de hand' gezegd. Welke `personele consequenties' zijn hieruit getrokken? Zijn er lessen geleerd tijdens de, maar liefst, 26 vergaderingen die de raad van commissarissen vorig jaar heeft belegd?

Natuurlijk is hierover gesproken, antwoordde Ton Risseeuw, de voorzitter van de commissarissen. Maar de Raad heeft ,,naar behoren'' gefunctioneerd. ,,Met de kennis van nu hadden we al die dingen misschien niet moeten doen. Maar we zaten in een geïnfleerde wereld. Er zijn lessen geleerd.'' De Vries vond de 13,7 miljard euro, waarmee KPN zijn Duitse dochter E-plus recentelijk heeft afgewaardeerd, wel ,,heel veel cursusgeld''.

Een van de lessen heeft betrekking op belangrijke strategische beslissingen, zoals de overname van E-plus in 1999 en de investeringen in peperdure telecomlicenties. Deze, zo zei Risseeuw, zouden voortaan door de voltallige raad van commissarissen worden gecontroleerd. De speciale commissie Strategische Investeringen was daarom opgeheven.

Dat ging de aandeelhouders niet ver genoeg. Zij eisten dat het bestuur bij belangrijke beslissingen de aandeelhoudersvergadering raadpleegt. Zo'n toezegging wilde Risseeuw noch Scheepbouwer doen. Wel gingen ze min of meer akkoord met de eis dat de jaarvergadering voortaan mag meebeslissen over de benoeming van de accountant, degene die de boeken van KPN controleert.

Door de jubelverhalen van Scheepbouwer zijn de aandeelhouders wel weer over dividend gaan dromen. KPN geeft voorlopig geen winstuitkering meer. Veel aandeelhouders vonden dit onverteerbaar. Vooral met het oog op de, zoals twee van hen het uitdrukten, ,,absurd hoge'' en ,,redelijk krankzinnige'' honorering die Scheepbouwer bij zijn aantreden heeft bedongen.

Scheepbouwer vond dat er pas weer dividend moet worden betaald als er weer winst wordt gemaakt. ,,Graag voordat ik dood ga'', riep een belegger in de zaal, waar de gemiddelde leeftijd hoog was.

Risseeuw wilde geen gehoor geven aan de aanzwellende roep om een formele stemming. Aandeelhouders schoten boos uit hun stoelen. ,,U kunt hier niet zomaar overheen stappen.''

Risseeuw besloot, geschrokken, om toch een simpele stemming te houden, waarbij handen zouden worden geteld. De tegenstemmers waren in de meerderheid, maar Risseeuw zei dat hij een paar hele grote aandeelhouders had herkend, met heel veel aandelen, die vóór hadden gestemd. ,,En dan nu agendapunt 3''.

www.nrc.nldossier Telecom