Vopak mikpunt van hoongelach en gejoel

Het rommelt bij havenbedrijf Vopak. De kleine aandeelhouders voelen zich bedrogen door de commissarissen die het bedrijf willen opsplitsen. ,,Hoe kunt u na dit alles nog blijven zitten?''

,,Mijn vader zou zich in zijn graf omdraaien en Flip van Ommeren trouwens ook, als ze zouden zien wat u allemaal met dit bedrijf heeft uitgehaald.'' Het is ijzig stil in het zaaltje van het Hilton-hotel als June de Monchy tijdens de algemene aandeelhoudersvergadering van Vopak de microfoon pakt. Zij is de dochter van J.R de Monchy, eigenaar van Pakhuismeesteren waaruit na een fusie met Blaauwhoedenveem in 1967 Pakhoed is ontstaan.

President-commissaris D. de Kat van Vopak (het fusieproduct van Pakhoed en Van Ommeren) realiseert zich dat hij deze telg van bijna vier eeuwen havenadel moeilijk met een kluitje in het riet kan sturen. Bijna deemoedig stelt De Kat dat hij de opmerkingen van De Monchy mee zal nemen wanneer hij over enkele maanden zijn positie en die van zijn mede-commissarissen zal evalueren. Op dit moment aftreden zou volgens De Kat ,,niet in het belang zijn van de onderneming.'' Eerst moet de ontvlechting van Vopak in twee aparte beursgenoteerde ondernemingen (tankopslag en chemische distributie) voltooid zijn.

De Kat is op dat moment de regie over de vergadering al geruime tijd kwijt. De arrogante toon die hij in het begin van de vergadering aanslaat tegen de kleine aandeelhouders – van wie het gros fel gekant is tegen een ontvlechting zoals Vopak die afgelopen maandag wereldkundig maakte – komt De Kat duur te staan. Hoongelach, zelfs gejoel is zijn deel. De Kat raakt zo in de war dat hij de vergadering plotseling toebijt dat de raad van commissarissen helemaal niet verplicht is tekst en uitleg te geven aan de aandeelhouders. Hij realiseert zich zijn misstap op tijd en trekt het boetekleed aan. Natuurlijk hebben aandeelhouders recht op uitvoerige informatie maar wegens ,,dwingende redenen in het belang van het bedrijf'', kan die niet altijd worden verstrekt. Als P. de Vries, directeur van de Vereniging van Effectenbezitters (VEB) vraagt welke redenen dat zijn blijft De Kat het antwoord schuldig.

Aandeelhouders blijven directie en commissarissen van Vopak echter bestoken met de vraag hoe het mogelijk is dat zij met de ontvlechting van Vopak een plan hebben geïnitieerd dat volledig indruist tegen alles wat ditzelfde college de afgelopen jaren zelf heeft besloten. De enige die nog enigszins overeind blijft onder de kritiek is de Amerikaanse bestuursvoorzitter van Vopak, Gary Pruitt. Hij is als topman een relatieve nieuwkomer en valt niet af te rekenen op het misluke ICT-project dat 74 miljoen euro heeft gekost voordat door Vopak werd ingegrepen. De Kat (,,wat denk jij daar van Gary?''), geeft hem daarom graag en snel het woord. Ook is Pruitt niet verantwoordelijk voor de aankoop van het volgens de markt veel te duur gekochte Britse chemische distributiebedrijf Ellis & Everard. Pruitts voorganger Ton Spoor is de zondebok. Hij is inmiddels met 641.000 euro als beloning voor het mismanagement de laan uitgestuurd.

Nu gaat Vopak voor 150 miljoen euro nieuwe aandelen uitgeven om de twee kernactiviteiten, tankopslag en chemische distributie, na de splitsing sterk in de markt te zetten. ,,Maar de buitenlandse investeerders zijn afgeschrikt'', zegt aandeelhouder C. Molenaar die het Hidden Value fonds vertegenwoordigt. ,,Die hebben vorig jaar geen dividend gehad. Een armoedige zaak voor een onderneming als Vopak met zijn sterke cashflow.'' Grootaandeelhouder HAL (39 procent) staat via een koers van 20 euro per aandeel garant voor de emissie. Als een sfinx volgt HAL-voorzitter M. van der Vorm als commissaris van Vopak de vergadering. Wanneer de ontvlechting van Vopak doorgaat wordt Van der Vorm zelfs commissaris bij beide nieuwe ondernemingen. VEB-directeur De Vries vraagt zich af hoe dat zit met al die verschillende petten die Van der Vorm op heeft bij Vopak. De combinatie van grootaandeelhouder en commissaris is volgens De Vries hoogst ongelukkig. Afgelopen week nog is Van der Vorm volgens ingewijden benaderd door een Angelsaksische investeringsgroep die heel Vopak wil overnemen en het bedrijf van de beurs wil halen. De commissaris zit derhalve als een spin in het web om alle ontwikkelingen te volgen.

En er gebeurt genoeg: Pruitt maakte bekend dat ook de Britse investeringsgroep Doughty Hanson – die vorig jaar al een bod op de tankopslag van Vopak heeft gedaan – weer wil komen praten. Vopak heeft de Britten een nieuw gesprek toegezegd maar veel kans van slagen heeft het bod niet omdat Doughty uitsluitend in de tankopslag van Vopak is geïnteresseerd. Vopak heeft vorig jaar al geweigerd om delen te verkopen.

Vopak gaat er van uit dat de storm van kritiek de komende maanden, wanneer de aandeelhouders uitvoerig zullen worden geïnformeerd over de twee nieuw te vormen bedrijven, wel weer over zal waaien. Bovendien valt de ontvlechting lastig terug te draaien. Want de twee grootste aandeelhouders hebben zich al aan het plan van opsplitsing van Vopak gecommitteerd.