Miljonair in de ruimte: voor Afrika

Een Zuid-Afrikaanse internetmiljonair is vanmorgen de ruimte ingeschoten. Tegen betaling van twintig miljoen dollar. Hij doet het voor Afrika.

Zuid-Afrika glundert van trots. Een Sojoez-raket schoot de 28-jarige internetmiljonair Mark Shuttleworth vandaag voor tien dagen de ruimte in, samen met de Rus Joeri Gidzenko en de Italiaan Roberto Vittori. Hij is daarmee Zuid-Afrika's eerste kosmonaut en na de Amerikaan Dennis Tito 's werelds tweede ruimtetoerist. Shuttleworth betaalt twintig miljoen dollar voor zijn avontuur.

De Zuid-Afrikaanse media zijn door het dolle heen. Tientallen journalisten berichten dagelijks vanuit het kosmodroom in Kazachstan over de hartslag van hun landgenoot, de dikte van zijn dijspieren, zijn dieet en het knuffelgehalte van het beertje Bephu dat hem op zijn reis vergezelt. Radiotalkshows gaan al dagen over de gevaren van de onderneming en over de vraag wat een mens nog meer met twintig miljoen dollar zou kunnen doen. En het betaaltelevisiestation DSTV heeft een satellietkanaal vrijgemaakt zodat kijkers in dertig Afrikaanse landen het evenement van minuut tot minuut kunnen volgen.

Want Shuttleworth gaat niet alleen voor zichzelf. Hij gaat voor Afrika. Hij heeft zichzelf voor het gemak `de eerste Afrikaan in de ruimte' genoemd. Het mediacircus dat hem volgt heeft die kwalificatie klakkeloos overgenomen, net zoals de internetsite www.africaninspace.com. Maar eigenlijk is hij niet meer dan de Afrikaanse nummer twee. Patrick Baudry, een in Kameroen geboren Fransman die een week in het Amerikaans ruimteveer Discovery rond de aarde vloog, ging hem in 1985 voor.

Shuttleworth neemt het met de waarheid niet altijd even nauw. De Zuid-Afrikaan maakte twee jaar geleden een enorme klapper door zijn internetbedrijf voor 575 miljoen (Amerikaanse) dollars aan Verisign in de Verenigde Staten te verkopen. Hij was toen 26 jaar oud. Hij gaf ieder van zijn 37 personeelsleden een miljoen Zuid-Afrikaanse rand. Voor zichzelf kocht hij een privé-jet ter waarde van vijftig miljoen Amerikaanse dollars. Toen had hij nog 520 miljoen dollar op de bank.

In een interview met een Zuid-Afrikaanse krant beloofde hij plechtig zijn geld niet in het buitenland te stallen zoals veel (voornamelijk blanke) Zuid-Afrikanen eerder hebben gedaan. Shuttleworth was een patriot en hij zou ervoor zorgen dat Zuid-Afrika van zijn succes zou kunnen meeprofiteren. Die belofte hield ruim een jaar stand. Opgejaagd door de Afrikaanse realiteit en dramatische koersdalingen van de nationale munt vertrok hij naar Engeland. De kranten schreven `schande!' Maar niemand gaf hem ongelijk.

Alle bitterheid is inmiddels verdwenen. Zuid-Afrikaanse politici staan nu in de rij om hun landgenoot succes te wensen. ,,Hij is een held'', zei de premier van de Westelijke Kaapprovincie. ,,Je bent een moedig en bevoorrecht mens die het hele land vervult met trots'', voegde vice-president Jacob Zuma daaraan toe.

Shuttleworths heldenstatus dankt hij aan de miljoenen die hij verdiende met een bedrijf dat hij in de garage van zijn ouders begon. Zijn miljoenen geeft hij uit aan onderzoek naar chronische ziektes en aan het belangstelling wekken voor wetenschap bij kinderen. Hij doet dat niet voor zichzelf, is de boodschap. Hij doet het zelfs niet alleen voor Afrika. Hij doet het, zo zegt hij zelf, voor ons allemaal.