Latijns-Amerika is tirades van Cuba's Fidel Castro beu

Fidel Castro van Cuba is gekwetst over de kritiek in Latijns-Amerika op zijn land. De regio is de tirades van de communistische leider zat.

,,Judassen.'' ,,Vazallen van de Verenigde Staten.'' In niet mis te verstane woorden meldde de Cubaanse president Fidel Castro de afgelopen week wat hij vond van de regeringsleiders van Latijns-Amerika.

Reden voor de toorn van de communistische leider, die zich de afgelopen jaren juist vriendschappelijk opstelt naar zijn Latijns-Amerikaanse buren en zich in zijn verbale strijd tegen de Verenigde Staten vaak door hen gesteund zag, was een resolutie van de VN-commissie voor de rechten van de mens, afgelopen vrijdag.

Tijdens de jaarlijkse zitting in Gèneve werd – zoals vrijwel ieder jaar – een resolutie aangenomen waarin Cuba werd gevraagd de mensenrechten na te leven. In tegenstelling tot voorafgaande jaren werd die resolutie voor het eerst niet ingediend door Cuba's aartsvijand Amerika. Omdat de VS geen zitting hebben in de commissie, vroeg de Amerikaanse regering Uruguay dit te doen.

Dat ontlokte Havana de uitroep dat de VS ,,in het geheim en samenzweerderig'' andere landen had opgeroepen als ware zij soldaten en dat die andere landen ,,zich aan de supermacht hadden overgegeven.'' ,,De VS heeft deze resolutie nodig om haar uitroeiingsbeleid en economische blokkade van Cuba te verantwoorden'', aldus de Cubaanse vertegenwoordiger in Genève, Juan Palacios.

Volgens de tekst van de resolutie wordt Cuba ,,ondanks een vijandige internationale omgeving'' geprezen voor het naleven van de sociale mensenrechten, maar uitgenodigd om ,,vergelijkbare vooruitgang te boeken op het gebied van burger- en politieke rechten''. De Cubaanse regering wordt gevraagd een VN-vertegenwoordiger toe te laten die moet toezien op naleving van de resolutie.

Op Venezuela na, stemden alle Latijns-Amerikaanse landen vóór de Cuba-resolutie, ook Mexico dat traditioneel tegen stemt. De tekst is dit jaar ,,opbouwend'', zo zei de Mexicaanse president Fox.

Dat besluit heeft de toch al verkoelde betrekkingen tussen Mexico en Cuba aanzienlijk verslechterd. Na de Cubaanse revolutie van 1959 was dit land het enige dat de diplomatieke betrekkingen met Castro's regime niet verbrak.

Castro ziet de Mexicaanse stem als ,,hoogverraad''. ,,De belofte van zowel minister van Buitenlandse Zaken Jorge Castañeda en president Fox om een resolutie tegen Cuba niet te sponsoren, te promoten of te steunen, is op verachtelijke wijze gebroken'', aldus Castro volgens het Cubaanse partijblad Granma.

In een twee uur durende toespraak in Havana sloeg de communistische leider dinsdag terug. Tijdens de speech speelde Castro een band af met daarop een telefoongesprek tussen hemzelf en Fox, enkele dagen voor de VN-Ontwikkelingstop die in maart in het Mexicaanse Monterrey werd gehouden.

Castro bracht toen een bliksembezoek aan de top, wat het vermoeden deed rijzen dat de VS om zijn snelle vertrek hadden gevraagd. Fox zei in maart herhaaldelijk dat noch hij noch de Amerikaanse regering iets te maken had met het Castro's snelle vertrek.

Uit het door Castro opgenomen gesprek blijkt dat Fox daar wel degelijk om heeft gevraagd en als duidelijk wordt dat Castro tóch wil komen, probeert Fox de schade te beperken. Fox nadat Castro hem heeft gevraagd wat hij dan moet doen: ,,Nou, eigenlijk, niet de VS aanvallen, maar liever je beperken...'' Hierop ontsteekt Castro in een tirade en meldt Fox: ,,Ik ben al 43 jaar politiek bezig, en ik weet wat ik moet doen en wat niet.''

Mexico heeft inmiddels teruggeslagen en het opnemen van gesprekken ,,onacceptabel'' genoemd. De president van El Salvador Francisco Flores zei gisteren dat dit een teken was voor zijn land geen nieuwe betrekkingen met Cuba aan te gaan zolang Castro aan de macht is. Ook andere landen hebben het gehad met de tirades van Castro. Uruguay, vermoeid na een week vol beledigingen wegens het indienen van de mensenrechtenresolutie, zegde daarom eergisteren alle diplomatieke betrekkingen met Cuba op.

www.nrc.nl Transcript van telefoongesprek