De knieval van een `reuzendwerg'

Tot voor kort was het Duitse Kamps een jager op de Europese broodmarkt. De beurslieveling verloor het vertrouwen van de beleggers en werd zelf een overnameprooi van het Italiaanse Barilla.

De beurslieveling groeide in de voorbije boom zo sterk dat de onderneming gekscherend werd omgedoopt in `Kamps.com.' Dat mag een prestatie heten voor een bedrijf dat grossiert in een basale levensbehoefte: Kamps AG uit Düsseldorf verkoopt brood.

De boom is voorbij, de geuzennaam dotcom voor immer beschadigd en de beurslieveling van weleer heeft een adembenemende expansie moeten bekopen met het verlies van zelfstandigheid. Kamps AG kwam gisterochtend met de Italiaanse pastagigant Barilla een overnamebod van 12,50 euro per aandeel overeen, nadat eerder een bod van 12 euro was afgewezen. ,,Nog niet zo lang geleden'', zegt de Nederlander Arent Fock, als bestuurder bij Kamps belast met internationale acquisities, ,,dacht ik dat wij Barilla nog wel eens zouden overnemen.''

Kamps, dat zich graag afficheert als de grootste bakkerijketen in Europa, draagt de naam van oprichter Heiner Kamps, die op de golven van het succes van de bakkerijketen uitgroeide tot een van 's lands bekendere ondernemers. Gisteren moest hij ten overstaan van ongeveer 2.000 kleine aandeelhouders uitleggen waarom de overnamemachine met het sympathieke product nu zelf deel gaat uitmaken van een Europees pasta- en broodconcern in Parma.

Droogjes somde Kamps de voordelen op van de nieuwe Italiaans-Duitse combinatie. Twee marktleiders in de levensmiddelenbranche komen samen, waardoor een echt pan-Europees bedrijf ontstaat. Het merkenportfolio wordt versterkt, het productengamma uitgebreid. Bovendien blijft Kamps onder de paraplu van Barilla een zelfstandige eenheid. De naam blijft, het hoofdkantoor blijft, er worden geen productielijnen gesloten. De prijs is bovendien fair, zei Kamps. Barilla betaalt één keer de jaaromzet, ruim 20 keer het operationele resultaat (EBIT).

Ook al zijn de vergezichten onder Italiaanse vlag nog zo aanlokkelijk, het blijft een verbintenis uit noodzaak. Kamps maakte duidelijk dat de bakkerijgigant geen keus had. Grote institutionele beleggers adviseerden het bod van de Italianen te accepteren en het animo voor de aandeelhoudersvergadering lag, afgaande op de inschrijvingen, beduidend lager dan in voorgaande jaren. Blijkbaar vonden ook veel kleinere beleggers het Italiaanse bod aantrekkelijk. Een derde partij die in een eventuele biedingsstrijd de prijs zou kunnen opdrijven was er niet. Branchegenoten waren alleen geïnteresseerd in delen van Kamps AG. Ook zijn eigen bank, zei Kamps, had hem vrijdag geadviseerd alvast de helft van zijn pakket van 5,5 procent te verkopen.

,,Een overnamestrijd was gewoon niet zinvol'', zegt Fock na afloop van de vergadering. ,,Dan komt er een maand geen fatsoenlijk brood uit de bakkerijen omdat iedereen met iets anders bezig is en het kost handenvol geld om zo'n campagne te voeren. Dat mag je niet doen als de kans op succes klein is en het risico dat je verzwakt tevoorschijn komt groot.'' Nog voordat van een echt gevecht konden worden gesproken, streek Kamps AG daarom anderhalve week na het vijandige Italiaanse bod de vlag.

Ooit was Kamps AG zo'n succesverhaal dat de harten van startende ondernemers sneller laat kloppen. Midden jaren negentig nog een lokale onderneming met 300 werknemers in de agglomeratie Düsseldorf, nu een internationaal opererend bedrijf met 15.000 mensen in Duitsland, Nederland, Frankrijk en Groot-Brittannië. In 1998 werd de bakkerijketen voor 4,18 euro per aandeel naar de beurs gebracht, ooit lag de top op ruim 46 euro. De strategie was in wezen eenvoudig. Fock: ,,De markt voor brood is, zeker in Duitsland, nog ouderwets versnipperd.'' Tweederde van het brood wordt afgezet via 46.000 kleine bakkerijtjes, de rest in de supermarkt. De Duitse markt zat gewoon te wachten op consolidatie. Het potentieel voor verdere samenklontering is enorm. De Europese markt heeft een omvang van 75 miljard euro, Kamps een omzet van 1,7 miljard. ,,We zijn zo bezien een reuzendwerg'', zegt Fock.

De snelgroeiende dwerg Kamps had een probleem: de acquisitiekoorts ging ten koste van de balans. Het eigen vermogen daalde en de schulden stegen: tot bijna 780 miljoen euro. Midden vorig jaar schrikte Kamps de financiële wereld op met een winstwaarschuwing. Het sprookje leek ten einde: het bedrijf werd sindsdien nauwlettend in de gaten gehouden. Opeens was het niet meer zo eenvoudig om de kapitaalmarkt te paaien. Na de winstwaarschuwing krabbelde de koers weliswaar weer op, maar toen het dit voorjaar hard tegen hard ging gaf de financiële wereld niet thuis. Anno 2002 was er blijkbaar geen animo voor een reprise van de heroïsche strijd Mannesmann-Vodafone.

De snelle val van Kamps AG heeft de voorman verbitterd. ,,Ik sta hier voor u als ondernemer, maar als het erop aankomt zijn ondernemers in Duitsland niet meer gevraagd'', zei hij in afwijking van zijn script. ,,Nu heeft de kapitaalmarkt me het vertrouwen ontnomen.'' Vooral de beursanalisten kregen een sneer. Hoe kan het toch zijn, schamperde Kamps, dat analisten een koers van 5 euro in het vooruitzicht stellen en we een aanbod van 12 euro krijgen?

,,De man is trots op zijn land'', zegt Fock, ,,Hij vindt het jammer dat in Duitsland wel hard wordt gewerkt, maar dat men het risico schuwt.'' Heeft Kamps AG niet gewoon veel te veel risico genomen? Fock, behoedzaam: ,,Het glas is half leeg, half vol. Als we geen bedrijven hadden gekocht dan waren we nu nog steeds een kleine regionale speler in Duitsland.''