Alles draait om teen `The Shaq'

De play-offs in de NBA zijn zaterdag begonnen. Acht teams in het oosten en acht in het westen strijden in best-of-five-reeksen om een plaats in de finale, die in juni wordt gespeeld.

Bijna een jaar geleden beloofden Kobe Bryant en Shaquille O'Neal, de twee sterren van de Los Angeles Lakers, dat ze in 2002 voor de derde achtereenvolgende keer de titel in de Noord-Amerikaanse basketbalcompetitie (NBA) naar Los Angeles zouden brengen. Ze hadden de mond vol van three-peat, een woordspeling die drie (three) en herhaling (repeat) in zich bergt. Die belofte van medio juni vorig jaar tegenover een half miljoen fans bij het Staples Center in Los Angeles paste in de euforie van het kampioensfeest. In een best-of-seven-serie had de ploeg van coach Phil Jackson in vijf duels de finale van de play-offs gewonnen. De Philadelphia 76'ers van superheld Allen Iverson waren met 4-1 verslagen.

In LA is er nu, bij het begin van de play-offs, minder reden tot optimisme. De Lakers hebben dit seizoen nogal wat steken laten vallen, niet in de laatste plaats omdat de ploeg het vaak moest stellen zonder The Shaq. Dat resulteerde in een tweede plaats in de Pacific Division (en een derde overall in de Western Conference), met drie overwinningen minder dan de Sacramento Kings, de ploeg die dit seizoen de meeste wedstrijden in de NBA won: 61 van de 82 duels. Bij de 24 verliespartijen van de Lakers vallen de nederlagen op tegen de slechtste ploegen in de NBA: Chicago Bulls (tweemaal), Atlanta Hawks, Denver Nuggets, Golden State Warriors, Memphis Grizzlies. Geen van deze ploegen plaatste zich voor de play-offs.

De altijd spraakmakende O'Neal is ook nu weer een geval apart. Waar zijn 23-jarige collega Bryant een toonbeeld is van regelmaat en weinig duels mist, heeft de 30-jarige reus van 143 kilo vijftien wedstrijden vanaf de bank moeten toekijken. Driemaal na een schorsing wegens vechten en maar liefst twaalf keer wegens een verstuikte rechterpols en een blessure aan de grote teen van zijn rechtervoet (maat 58). Die blessure speelt hem nog steeds parten.

,,Shaq is een vrachtwagen met pech'', schreef Jack McCallum van Amerika's grootste sportblad, Sports Illustrated, deze week in een beeldende vergelijking. ,,Fysiek en mentaal is Shaq niet dezelfde speler die hij was in de twee voorbije seizoenen waarin de Lakers kampioen werden.'' Eigenlijk komt het erop neer dat de resultaten van de Lakers in de play-offs grotendeels afhankelijk zijn van O'Neals grote teen. Het is niet uitgesloten dat hij zich tijdens de play-offs moet laten opereren en dat zou de kansen op titelprolongatie voor de Lakers aanzienlijk verminderen.

De deskundigen zijn het eens: de nieuwe kampioen komt uit de Western Conference. Behalve de Lakers en de Sacramento Kings hebben daar de San Antonio Spurs (58 overwinningen) en de Dallas Mavericks (57) de beste papieren voor een plaats in de finale tegen de winnaar van de Eastern Conference. De kwaliteiten van Minnesota Timberwolves, Utah Jazz, Portland Trail Blazers en Seattle Supersonics worden aanzienlijk lager ingeschat.

In tegenstelling tot in het westen ontbreken in het oosten van de Verenigde Staten de uitgesproken favorieten en kan vrijwel elke van de acht ploegen (New Jersey Nets, Boston Celtics, Orlando Magic, Philadelphia 76'ers, Detroit Pistons, Charlotte Hornets, Toronto Raptors en Indiana Pacers) de finale bereiken. In het oosten zorgden de Boston Celtics en de New York Knicks voor verrassingen.

Na een lange afwezigheid in de play-offs doen de Celtics weer eens mee voor het eerst sinds 1995. De ploeg begon de play-offs met een overwinning op de Philadelphia 76'ers, de verliezende finalist van vorig seizoen die het in de laatste weken van de reguliere competitie moest stellen zonder Iverson. The Answer, zoals de bijnaam van de meest waardevolle speler van vorig seizoen luidt, brak in maart zijn linkerhand tegen de Celtics. Tegen diezelfde ploeg maakte de 26-jarige ster afgelopen zondag na veertien gemiste wedstrijden zijn rentree, in het eerste (en verloren) duel van de play-offs. Pas in de kleedkamer, vlak voor de wedstrijd, gaf de teamarts de ongetrainde Iverson toestemming om te spelen. Zijn briljante spel beperkte zich tot het eerste kwart.

In de play-offs ontbreken voor het eerst in vijftien jaar de New York Knicks, de ploeg die dit seizoen met 85,1 miljoen dollar het meeste aan spelerssalarissen spendeerde. Vanaf het moment dat coach Jeff Van Gundy bekendmaakte dat hij aan het einde van het seizoen zou vertrekken het seizoen was nog geen maand oud liep het niet in de Madison Square Garden. De cijfers achter de als laatste geëindigde ploeg in de Atlantic Division spreken boekdelen en zijn de Knickerbockers onwaardig: 30 zeges, 52 verliespartijen.

Twee belangrijke spelers ontbreken in de play-offs. Vince Carter (25) werd aan het slot van het reguliere seizoen uitgeschakeld met een knieblessure. Zijn ploeggenoten van de Toronto Raptors plaatsten zich desondanks voor de play-offs, maar zelfs al halen ze de finale – wat onwaarschijnlijk is – zal de van een operatie herstellende Carter tot het bittere eind als toeschouwer moeten toekijken.

Dat geldt ook voor Michael Jordan. De basketballer die door velen als de beste sportman aller tijden wordt beschouwd, maakte vorig najaar zijn rentree bij de club waarvan hij mede-eigenaar was: de Washington Wizards. De 39-jarige Jordan kende een grillig seizoen, in februari onderbroken door een knie-blessure en een chirurgische ingreep. Een wonder bleef uit: Air Jordan kon de Wizards niet naar de play-offs leiden. Volgend seizoen, wanneer hij veertig wordt, geeft Jordan ,,one more shot'', in wat dan echt zijn laatste jaar in de NBA moet worden.