Rotterdams program in geest Fortuyn én CDA

Rotterdam heeft een nieuw college. Dat wil naast een repressieve aanpak van de problemen in de stad ook respect voor andere culturen.

Wethouder Marco Pastors (Leefbaar Rotterdam) maakte er vorige week nog een grapje over. ,,We hebben CDA en VVD op veel punten in beweging kunnen krijgen. Maar hiermee is het niet gelukt'', antwoordde hij op de vraag van een journalist of niet alle coalitiepartijen wethouders van buiten de gemeenteraad aan zouden moeten trekken.

Op dat moment leek het er nog op dat alleen zíjn partij wethouders van buiten de raad zou krijgen. Gisteren werd bekend dat Marco Pastors en Rabella de Faria, beide sinds enkele weken gemeenteraadslid, wethouder zijn geworden. Alleen Wim van Sluis, de nieuwe havenwethouder, komt rechtstreeks uit het bedrijfsleven.

Het nieuwe Rotterdamse stadsbestuur van Leefbaar Rotterdam, CDA en VVD is daarmee een ongewoon college van gewone mensen geworden. Er zitten twee wethouders in die dat in het vorige college ook al waren, twee wethouders die als raadslid al de nodige jaren in de raad zaten en drie wethouders van Leefbaar Rotterdam: een accountant (Wim van Sluis), een organisatie-adviseur (Marco Pastors) en de directeur van een kleine vliegmaatschappij (Rabella de Faria). Niet de droomkandidaten die Pim Fortuyn op het oog leek te hebben voor het nieuwe college – overigens altijd zonder namen te noemen.

Maar hoe gewoon van samenstelling ook, het college zelf is ongewoon. Het akkoord, van niet meer dan zeven kantjes, is in feite een ongebruikelijke combinatie van repressieve maatregelen en een respectvolle bejegening van de verschillende opvattingen in een multiculturele stad. Het ademt, kortom, de geest van Leefbaar Rotterdam én CDA.

Dat begint al in de inleiding. ,,De verkiezingsuitslag laat zien dat onveiligheid, omvangrijke immigratie, onvrede en onrust in de stad de sociale verbanden tussen bewoners hebben aangetast'', staat daar. De oplossing? ,,Een debat over gemeenschappelijke waarden en normen en de wil om kennis te nemen van andere opvattingen en culturen.'' En: ,,Verscheidenheid (pluriformiteit, multiculturaliteit, diversiteit etc.) is een gegeven en dat betekent ook verscheidenheid aan opvattingen.'' Maar nog geen twee pagina's verder in het akkoord staat: ,,Straatroof, onveiligheid, inbraak, moorden, misdrijven en overtredingen: het moet ophouden. Rotterdam is het zat!'' Volgt een pleidooi voor meer cameratoezicht, meer politie, minder drugsgerelateerde prostitutie en minder coffeeshops.

Deze dubbele houding komt op veel plekken terug, zoals in de paragrafen over inburgering en sociale achterstand. Ook dat waren belangrijke thema's in de campagne van Pim Fortuyn. Over inburgering staat in het akkoord dat op straffe van een boete straks iedereen zijn inburgeringscursus moet afronden. Maar hiervoor moeten wel ,,randvoorwaarden zoals bijvoorbeeld kinderopvang worden gegarandeerd.'' En het aantal uitkeringsgerechtigden mag dan met een kwart terug moeten, wie echt niet kan werken ,,moet geholpen worden''. Het CDA heeft onderwijs en sociale zaken in portefeuille genomen, waar deze kwesties onder vallen. CDA-wethouder Sjaak van der Tak, tevens loco-burgemeester: ,,Wij voelen ons hier zeer verantwoordelijk voor.''

Maar ook Leefbaar Rotterdam is moeilijke portefeuilles niet uit de weg gegaan. Rabella de Faria krijgt veiligheid en Marco Pastors woon- en werkomgeving, waaronder het weer voor middeninkomens aantrekkelijk maken van de stad. Zij zullen, net als de andere wethouders, de komende maanden moeten gebruiken om de intenties van het akkoord uit te werken tot een plan van aanpak, feitelijk het collegeprogramma.

In dat collegeprogramma zullen targets komen te staan, onderstreepte Pim Fortuyn gisteren opnieuw, behalve lijsttrekker intussen ook fractievoorzitter. Fortuyn zei dat vijf weken geleden ook al bij de eerste, mislukte onderhandelingssessie over een nieuw college. Op de vraag wat bijvoorbeeld een nieuwe wethouder veiligheid precies zou gaan doen wanneer die targets eenmaal vastliggen, antwoordde hij toen: ,,Daar ben ik ook heel beniewd naar.''

Dus ook dat is bijzonder: wethouders die worden afgerekend op hun resultaat, misschien al na één of twee jaar. En dat resultaat is in elk geval op het gebied van veiligheid niet makkelijk te behalen. Marco Pastors, vorige week: ,,Als wethouder heb je daar eigenlijk weinig over te zeggen. Wij hebben stemmen afgedwongen met iets dat lééft onder de mensen. En de kiezer heeft altijd gelijk. Dus je moet het zo regelen dat het hoog op de agenda staat.'' Pim Fortuyn, gisteren: ,,De hoofdofficier van justitie, de korpschef, de korpsbeheerder, die zijn allemaal niet gekozen en daar is niks aan te doen. Dus ja, wat willen wij. Dat de metro veiliger wordt. De West-Kruiskade. Minder straatroven.'' Rabella de Faria: ,,Het is een hele grote uitdaging. Ik denk dat we maatjes moeten worden, de burgemeester, de korpschef en ik.''

De marges zijn dus smal en dat is weer gewoon. De komende tijd moet duidelijk worden of de ambities haalbaar zijn: meer politie op straat en in het openbaar vervoer, criminele drugsverslaafden oppakken en opsluiten, onderwijsachterstanden verkleinen, het lerarentekort aanpakken, het gebruik van de bijstand beperken enzovoort, enzovoort.

Maar dat niet alleen. Namens het CDA wil het nieuwe college óók dat Rotterdam ,,als grootstedelijke pluriforme samenleving het accent legt op samenleven'', zoals het cursief staat in de inleiding: opvoedingsondersteuning, ouderparticipatie, preventie en correctie binnen de eigen cultuur en nog veel meer. In het nieuwe college hebben alle partijen een grote verantwoordelijkheid op zich genomen.