Queeste naar 100 halfbroers

De favoriete onderwerpen van het programma Opsporing verzocht kunnen ook op tv worden gebracht zonder de geforceerd tranentrekkende ontmoeting tussen zoekende en gezochte aan het eind. De Canadese documentairemaker Barry Stevens laat het zien in zijn prijswinnende (publieksprijs IDFA 2001) film Offspring.

Stevens is met kunstmatige inseminatie verwekt uit donorzaad. Hij is in 1952 geboren, wat betekent dat hij uit de aarzelende beginjaren van de techniek stamt. Zijn wettelijke vader verongelukte toen hij achttien was. Kort daarna kreeg hij te horen dat die wat teruggetrokken man, zelf arts, niet zijn biologische vader was.

Het duurde nog bijna 30 jaar voordat Stevens op zoek gaat naar die vader ,,omdat het eerste hoofdstuk van zijn boek ontbreekt''. Stevens moeder Janice herinnert zich de kliniek, de vrouwelijke arts die de inseminatie deed en de echtgenoot van de dokter die indruk maakte.

De kliniek, de arts Barton en haar echtgenoot Wiesner waren snel gevonden. Zij waren de pioniers en pleitbezorgers van de kunstmatige inseminatie met donorzaad in Groot-Brittannië. Tijdens de Tweede Wereldoorlog experimenteerden ze. In 1945 verdedigden ze het gebruik bij onvruchtbare echtparen, in het British Medical Journal. Ze zeiden van één donor makkelijk 20.000 nakomelingen te kunnen `maken', maar stelden voor het bij hoogstens 100 te laten. Een heftige discussie volgde, vergelijkbaar met die over klonen en IVF in recente jaren. Stevens moeder had altijd het idee dat Wiesner zelf de zaaddonor was.

Stevens gaat op zoek. Hij laat DNA testen. Vindt halfbroer David. Zijn ouders kregen de garantie dat het donorzaad afkomstig was van een goedopgeleide jood. Dat maakt het zoeken makkelijker en het wijst nadrukkelijker op Wiesner. Hij spreekt de dochter en zoon van het echtpaar Barton-Wiesner. De dochter laat haar DNA niet testen. Ze wil niet weten dat ze misschien nog 100 halfbroers – en zussen heeft. Samen met zijn echte zus (van dezelfde donorvader) en zijn gevonden halfbroer reconstrueert hij de hele sociale omgeving van het pioniersechtpaar Barton en Wiesner. Het is prachtige televisie. Gefilmd in terloopse snapshots, waarmee Stevens zich verontschuldigt voor het feit dat hij zijn speurtocht zo serieus neemt.

VPRO's: Offspring, VPRO, Ned.3, 23.45-0.45u.