Pierre Boulez

In de trein op weg naar Baltimore vertrouwde Pierre Boulez in 1952 David Tudor toe dat hij op zijn dertigste een meesterwerk zou schrijven gebaseerd op Mallarmé. In 1957 begon hij aan zijn Pli selon pli (Plooi na plooi), maar dan toch eerst heel bescheiden vanuit een speelse, korte compositie voor sopraan en ensemble. Dat zou inderdaad uitgroeien tot zijn chef d'oeuvre, een groot vijfdelig werk. Het werk is overweldigend en weerbarstig, pessimistisch gekleurd en verre van speels met ook delen voor groot symfonieorkest, naar het centrum toe intiemer bezet. De compositie is bedoeld als een portret van Mallarmé, maar werkt tevens als een portret van Boulez zelf, waaraan hij jarenlang schaafde, herordende en bijcomponeerde.

De versie van deze cd is alweer van 1989. Toen Boulez zijn Pli selon pli in 1962 in Nederland presenteerde, zag men het werk allereerst als een typisch document van die tijd, als een portret van de jaren zestig wegens zijn vrije, aleatorische elementen. Maar Messiaen waarschuwde al: ,,Boulez heeft nooit veel hart gehad voor de aleatorische muziek van de Cage-school.'' Het is dan ook frappant hoe deze laatste versie die hier voor het eerst werd vastgelegd, dergelijke elementen elimineerde. Deze opname, waaraan uitvoeringen in de concertpraktijk voorafgingen, bewijst dat de muziek meer te bieden heeft dan vrijblijvende arabesken, zoals Stravinsky oordeelde.

Boulez: Pli selon pli, Ensemble Intercontemporain en sopraan Christine Schäfer o.l.v. Boulez (DG 471344-2)