Laat dat dode paard voortaan maar liggen

In de geschiedenis van Vopak, de fusiecombinatie van Van Ommeren (tankopslag) en Pakhoed (chemische distributie), blijkt het tijdsgewricht een overzichtelijk klein draaipunt.

De havenbedrijven smolten drie jaar geleden samen met het doel 50 miljoen euro aan voordelen per jaar te realiseren. De voordelen van de kruisbestuiving lagen begin dit jaar nog keurig op schema, zo liet het bedrijf bij monde van zijn woordvoerder toen weten. Dertig dagen en een bestuurswisseling verder meldde de nieuwe topman dat de buitenwacht niet naar synergievoordelen hoeft te zoeken, want ,,die zijn er niet''.

De fusie wordt nu grotendeels ontvlochten. Met een splitsing van de activiteiten in tankopslag en chemische distributie kan het concern beter voldoen aan de wensen van de klant. Precies hetzelfde argument werd drie jaar geleden gebruikt om deze activiteiten juist samen te smeden. De klant zou toen steeds vaker één loket eisen, waar hij voor al zijn logistieke wensen voor chemie en olie terecht kon.

De fusie kwam mede tot stand onder druk van beleggersvereniging VEB. Die wenste zich niet neer te leggen bij een eerder gestrande fusiepoging en startte een campagne om de krachtenbundeling alsnog te bewerkstelligen. Een commissaris van Pakhoed kwalificeerde de `lijmdroom' van directeur Peter Paul de Vries als trekken aan een dood paard. Het bestuur van Van Ommeren – dat tijdens die campagne nog de mislukte krachtenbundeling met handelshuis Ceteco vers in het geheugen had – zei bang te zijn voor een botsing in plaats van een versmelting van culturen. Maar de beleggersvereniging bleef op de stoel van de Rotterdamse havenondernemers zitten. En met succes.

Pijn in de portemonnee was een belangrijke drijfveer voor de VEB. De eerste gestrande fusiepoging bracht de beurswaarde van de combinatie terug van 1,7 naar 1,1 miljard euro. Nu is Vopak nog steeds 1,1 miljard waard, terwijl de onderneming ook nog 0,78 miljard bijleende.

Een harde les voor de VEB, zeker nu beleggers gevraagd wordt ook nog de splitsing te financieren. Het Vopak-bestuur wenst een eenmalige bijstorting van 0,15 miljard om de jongste inzichten ten uitvoer te kunnen brengen ,,als de meest voor de hand liggende stap voorwaarts''. In het belang van alle belanghebbenden en opdat er twee doelgerichte ondernemingen ontstaan met een duidelijker profilering.

De bestuurders van Vopak laten weer eens zien dat niet alleen kapitaal het slachtoffer kan zijn van inflatie, maar ook woorden. De fusiecombinatie Van Ommeren/Pakhoed worstelt in beide opzichten met hyperinflatie.