Karadzic publiceert `een licht toneelstuk'

Dat Radovan Karadzic literair talent heeft, weten we al lang. De ex-leider van de Bosnische Serviërs, ondergedoken verdachte van oorlogsmisdaden en psychiater in ruste schreef sombere gedichten met regels als ,,Een peloton van gepantserde populieren / Marcheert als het ware naar boven / De agressor beweegt de lucht in onze zielen / Plotseling ben je mens, even plotseling ben je spook / Tenslotte: de stad is opgebrand als een brok wierook / En in de rook kringelt ons geweten.'' Hij kreeg ooit een belangrijke Joegoslavische literatuurprijs.

Sinds gisteren weet de buitenwereld dat Karadzic zich niet alleen met onderduiken bezighoudt. Er staat een losgeld van vijf miljoen dollar op zijn hoofd en hij is 's werelds meestgezochte oorlogsmisdadiger, maar hij heeft genoeg tijd en levenslust om vrolijke literatuur op papier te krijgen.

Het resultaat werd gisteren door vrienden in Belgrado – zoals Karadzic' ex-minister van Informatie (en uitgever) Miroslav Toholj en de schrijver Kosta Cavoski van het Comité voor de Waarheid over Radovan Karadzic – gepresenteerd: het toneelstuk Sitovacija (Situatie), een lichte komedie waarin Karadzic de spot drijft met – natuurlijk – de internationale gemeenschap die hem op de hielen zit. Hij heeft twee jaar aan het stuk gewerkt. Eerste druk: duizend exemplaren. Het toneelstuk bewijst, aldus Cavoski, dat ,,onze held zich verheugt in een goede gezondheid, dat hij plezier heeft en dat hij een groot gevoel voor humor, ironie en satire bezit''.

`Situatie' speelt zich af in de tuin van een bouwvallig Bosnisch café. Er komen vijf personen in voor: een kelner, een pseudo-leider, een pr-adviseur, een vertegenwoordiger van de internationale gemeenschap en een moslim die deze buitenlander souffleert van achter de schermen, zonder zelf in beeld te komen. De teneur van het stuk is duidelijk: het bespot de wijze waarop de internationale gemeenschap zich door de moslims laat manipuleren. ,,Het is makkelijk en komisch, maar ook metaforisch zwaar en bitter'', vond de schrijver Žarko Komanin gisteren bij de presentatie.

Volgens het Karadzic-Comité koestert het Nationaal Theater plannen om het toneelstuk in september op de planken te brengen.

Toholj wil in de toekomst nog ,,zeven of acht'' andere boeken van Karadzic uitgeven, waaronder een bundel essays, gedichten voor kinderen en een episch gedicht, eveneens voor kinderen, met de titel De Jongen en de Generaals. ,,Het beschrijft een situatie die elke Bosnische jongen heeft meegemaakt.'' Ook een roman met de titel `Servische wijk', een gedichtenbundel met de titel De Scholen van de Heer en Karadzic' oorlogscorrespondentie worden binnen afzienbare tijd uitgegeven, zo meldde Toholj.

www.nrc.nl

dossier Tribunaal