PvdA-fractie toch tegen deelname JSF

Deelname van Nederland aan de ontwikkeling van de Joint Strike Fighter (JSF) is opnieuw onzeker geworden. De PvdA-fractie stemt morgen naar verwachting in zijn geheel tegen het project.

Ook binnen het kabinet gaan er, zowel bij PvdA- als VVD-ministers, stemmen op om het besluit in dat geval te heroverwegen.

PvdA-fractieleider Melkert, die aanvankelijk positief tegenover het project leek te staan, wees zaterdag op een PvdA-bijeenkomst in Den Bosch deelname op ondubbelzinnige wijze van de hand ,,omdat het risico voor de Nederlandse belastingbetaler te groot is''.

Naar verwachting zal de rest van de fractie zich achter Melkert scharen. Als de hele PvdA-fractie morgen voor een motie stemt, die pleit om niet aan de ontwikkeling van de JSF mee te doen, zou de stemverhouding waarschijnlijk precies op 75 stemmen voor de motie (D66, PvdA, GroenLinks, SP) en 75 stemmen tegen (VVD, CDA, ChristenUnie en SGP) uitkomen. Het is overigens niet zeker dat alle Kamerleden dinsdag present zullen zijn en zich aan het eigen fractiestandpunt zullen houden.

Bij stakende stemmen zou er geen meerderheid zijn voor de motie en zou het kabinet op zichzelf kunnen vasthouden aan zijn besluit om wel aan het JSF-project mee te doen. Verscheidene bewindslieden hebben echter al aangegeven dat het kabinet zijn besluit wellicht moet heroverwegen als er maar zo'n smal draagvlak voor is in de Kamer. Dat geldt niet alleen voor enkele PvdA-ministers maar ook voor de twee VVD-bewindslieden op het ministerie van Defensie. Minister De Grave en staatssecretaris Van Hoof hebben beiden aangegeven dat er in het laatste geval nog eens opnieuw naar het besluit zou kunnen worden gekeken. De Grave deed dat vrijdag in een gesprek met deze krant. ,,Dan moeten we er nog even over nadenken.'' Van Hoof zei gisteren voor de radio: ,,Ook als de Kamer de oproep niet mee te doen aan de ontwikkeling van de JSF verwerpt, dan moeten we de meerderheid in de Kamer voor deelname nog eens wegen''

Het NIFARP, de bundeling van bedrijven die mee willen doen aan de ontwikkeling van de JSF, heeft teleurgesteld gereageerd op het besluit van de PvdA-fractie. Volgens de industrie komen die risico's van het JSF-project juist bij het bedrijfsleven te liggen. In 2008 moeten daar definitieve afspraken over worden gemaakt met de overheid.

Kernpunt van de PvdA is evenwel de periode tot aan 2008. In dat jaar heeft de overheid het totale investeringsbedrag van 800 miljoen dollar al betaald. Het bedrijfsleven gaat daar een deel van terugbetalen. Definitieve afspraken daarover worden pas in 2008 gemaakt. Volgens minister Zalm (Financiën) is er dan meer duidelijkheid over een aantal aannames zoals het aantal te bouwen toestellen, de opdrachten voor het bedrijfsleven en de door Nederland te ontvangen royalty's op de verkoop van vliegtuigen aan derde landen.

De PvdA vindt deze aannames echter te onzeker om nu al een besluit te nemen. Woordvoerder Timmermans heeft gezegd dat er in de financiële onderbouwing van het JSF-plan tot 2008 een financieel gat zit van tientallen miljoenen euro's. Hij heeft als voorwaarde gesteld dat dit contractueel wordt gedicht. Nu dat niet is gebeurd, vindt de PvdA de risico's te groot.