Politieke aardbeving in Frankrijk

Les Echos

Dit resultaat is de hardhandige en tot op heden onvoorstelbare vertaling van een totaal in stukken gebroken Frankrijk. Want dit is niet de enige aardbeving: er zitten andere achter, zoals de ineenstorting van de communistische partij (3,6 procent) of de historisch gezien hoge score van extreem-links (meer dan 10 procent), zoals ook de stemonthouding historisch hoog is (28 procent volgens de laatste voorspellingen). Dit Frankrijk, dat regelmatig zei dat het steeds verder af kwam te staan van de politieke klasse, dat steeds vaker duidelijk maakte dat het genoeg had van de onveiligheid, dat systematisch zijn onvrede met de regeringspartijen liet blijken, dit Frankrijk, dat zich zo vijandig of onverschillig opstelt dat het niet gaat stemmen, omvat nu dus meer dan de helft van de Fransen. Dat is een bijna onmeetbaar grote mislukking, waarvoor de verantwoordelijkheid allereerst ligt bij de traditionale politieke partijen. Zij zijn het die niet in staat zijn gebleken de centrifugale krachten te kanaliseren en absorberen, en hebben toegelaten dat die krachten zich concentreren aan de extremen van het politieke landschap. Zij zijn het die die krachten systematisch hebben verworpen. Nu komt de wraak, en op wat voor manier.

La Voix du Nord

[...] Tot nu toe werden de presidentsverkiezingen altijd gezien als een belangrijke ontmoeting van een man met het land. Anders gezegd, een stemming waar het volk zich kon uitspreken en die doorslaggevend was. Hoe anders was het gisteren in de eerste ronde. Deze had meer de allure van een forum waarin werd afgereageerd, zo niet afgewezen. Dit verlies aan achting voor de politiek is onrustbarend, ook zoals het zich vertaalt in een record aan thuisblijvende kiezers en vooral door het grote aantal extremistische stemmen aan de rechter- en linkerzijde.

Libération

De onveiligheid heeft het zicht ontnomen op ieder ander onderwerp, iedere andere dimensie. Het is een duistere draaikolk die heel de campagne heeft opgeslokt. Men kan de werkwijze van Chirac demagogisch noemen, maar het resultaat laat zien dat heel de werkelijkheid wordt bekeken door het prisma van de onveiligheid. [...]

De uitschakeling van Lionel Jospin is in meerdere opzichten onrechtvaardig. Een eerlijk man uitgeschakeld door een president die in diskrediet is gebracht en zonder veel om trots op te zijn, en door een grote blonde man die autoritair is en racistisch – het zijn niet bepaald glorieuze dagen voor ons land. [...]

Frankrijk staat op zijn kop, zoals na een aardbeving. Zoals met alle aardbevingen zullen er een of meerdere naschokken komen. De cohabitation, die onwaarschijnlijk leek, wordt opnieuw een mogelijkheid: tussen de schuld van de thuisblijvers en de mensen die links hebben afbroken, tussen de mobilisatie van een gekwetst electoraat en de driehoeken ter rechterzijde, krijgen de parlementsverkiezingen een nieuwe dimensie. De Franse democratie ligt in coma.

Le Monde

Lionel Jospin heeft zich niet kunnen doen gelden, zelfs niet tegenover de andere kandidaten van de rest van links, die meer tegenover hem dan naast hem zijn gaan staan. Hij heeft nooit de indruk gegeven dat hij de controle had over zijn campagne, die in het centrum is begonnen, links is geëindigd en bezaaid was met onhandigheden. [...] De minst vriendelijken jegens hem, misschien degenen met de beste intuïtie, zullen zeggen dat Lionel Jospin er nooit in heeft geloofd en dat hij onbewust hoopte het politieke toneel te verlaten, zoals hij zondagavond zo snel aankondigde.

Ondanks een aarzelend begin van zijn campagne geloofde Jacques Chirac er wel in. [...]Het onvermoeibaar herkauwen van de thema's onveiligheid en ondraaglijke belastingdruk heeft gewerkt, zoals het ook in het Italië van Silvio Berlusconi heeft gewerkt. [...] Het probleem is dat Jacques Chirac terwijl hij campagne voerde voor zijn eigen kamp, tegelijkertijd Jean-Marie Le Pen gelijk gaf. Al decennia klaagt de voorzitter van het Front National de onveiligheid in de voorsteden, de immigratie en de belastingdruk aan. Dit keer was het genoeg voor hem om een minimale campagne te voeren, minder scherp van toon dan zijn anathema's uit het verleden, om zich acceptabeler te maken. Wat zou hij nog meer hebben moeten doen? Jacques Chirac voerde campagne voor hem.

Le Figaro

De aardbeving. Men moet teruggaan tot 1969 om links niet deel te zien nemen aan de tweede ronde van de presidentsverkiezingen. [...]

De historische nederlaag van links en het meedoen aan de tweede ronde [...] van de kandidaat van het Front National heeft de situatie in feite volstrekt gewijzigd. En de waarschuwing is gegeven dat er een diepe kloof bestaat tussen de politieke vertegenwoordigers en de werkelijkheid van het electoraat, tussen het debat en de realiteit zoals de Fransen die beleven. [...]

Naast de verbijstering van de een en de droefheid van de ander moeten vanmorgen twee vragen worden gesteld. Een aan links: welke instructie zal men geven voordat men zich gaat reorganiseren? Maar de partijen van traditioneel centrum-rechts zijn sinds gisteravond echt in een lastige positie terechtgekomen. Kunnen ze afstand nemen van hun blokvorming en een bondgenootschap sluiten met links om [...] politiek zaken te doen? [...] Want het Front National zal in juni [bij de parlementsverkiezingen – red.] nog sterker zijn dan het in 1997 was. Nog meer geschikt om een linkse coalitie aan de macht te brengen die de Fransen gisteren hebben verworpen.

de Volkskrant

Een schok. Zo mag de uitslag van de eerste ronde van de Franse presidentsverkiezingen zonder meer worden genoemd. Voor het eerst wordt in een groot Europees land extreem-rechts de tweede politieke macht. Hoewel de leider van het Front National, Le Pen, de dagen voor de verkiezingen aan een snelle opmars bezig was, komt de uitslag toch als een verrassing. Opnieuw blijkt dat de kiezers in de West-Europese landen momenteel in een rebelse stemming verkeren.

[...]

Het resultaat van de eerste ronde van de Franse presidentsverkiezingen geeft wel aan dat de gevestigde politieke partijen in Europa op hun tellen moeten passen. Zij moeten een antwoord vinden op de gevoelens van onveiligheid, de problemen van de multiculturele samenleving en het sentiment dat de grote partijen de taal van de kiezer niet meer spreken.

In Duitsland verloor kanselier Schröders partij gisteren een belangrijke deelstaatverkiezing. En ook in Nederland zouden de gevestigde partijen er goed aan doen niet te denken dat ze de grootste schok al achter de rug hebben.