Kleine software

Mobiele telefoons worden sneller en er kan steeds meer mee. En daar is software voor nodig.

Een schaakprogramma, een kilometeradministratie, een woordenboek, een programma voor aandelenbeheer. Een greep uit de etalage van NotTheFly, het jonge softwarebedrijf (november 2000) van Venlonaar Joost Backus. Geen opmerkelijke programma's, tot je bedenkt dat het gaat om software voor de mobiele telefoon, en niet voor de computer. ,,Wij houden ons bezig met de nieuwe generatie interactiviteit', stelt Backus met een mengeling van trots en ironie.

`Wij' zijn behalve de oprichter zelf een stuk of zes jeugdige programmeurs, die tot voor kort op elkaar geperst zaten aan bureaus in Backus' woonkamer. Inmiddels heeft NotTheFly een kantoor in Venlo betrokken – en woont Backus in bij zijn bedrijf. Zo knoopt een startup in de telecommunicatie de eindjes aan elkaar.

De producten die Backus maakt, inmiddels zo'n twintig, zijn pas sinds kort mogelijk. Neem het schaakprogramma. Hiermee kunnen twee personen schaken met behulp van het mobieltje. Sinds de invoering van gprs-telefonie betalen ze in zo'n geval niet voor de duur van de verbinding, maar voor de getransporteerde data. Met vijf bytes per zet komen de kosten van een volwassen partij schaak uit op een fractie van een cent. Bij een tarief per minuut, of bij het versturen van zetten via smsjes, zou dat tientallen euro's zijn.

De invoering van gprs is voor Backus dus een belangrijke mijlpaal geweest. Maar er blijft genoeg te wensen over. NotTheFly maakt software in Java. Dat is een programmeertaal die op internet furore heeft gemaakt, en die geschikt is voor het interactief maken van webpagina's, zodat de bezoeker er bijvoorbeeld een spelletje kan spelen. Maar er zijn nog nauwelijks telefoons die geschikt zijn voor Java-software. Wel bevat de nieuwe Nokia kleurentelefoon type 7650 een reeks Java-applicaties van Backus' bedrijf. Gebruikers moeten bovendien wennen aan de mogelijkheid extra software met het mobieltje te downloaden en vervolgens te gebruiken. ,,En de telefoons moeten weer groter', stelt Backus, doelend op het gepriegel dat op een gsm nodig is om bijvoorbeeld een adres in te voeren.

Gprs is een grote sprong voorwaarts, maar naar de zin van Backus niet groot genoeg. ,,Bij gprs duurt elke opbouw van een verbinding enkele seconden. Dat betekent onder andere dat ik geen mulitplayer spellen kan maken waarbij spelers snel op elkaar moeten reageren. De latency (sluimertijd red.) bij umts is maar 40 milliseconde. Umts is hartstikke snel, maar kómt jammer genoeg niet snel.' Gprs kent tot nu toe ook geen roaming: als het gaat om spraaktelefonie schakelt een gsm bij het overschrijden van landsgrenzen naadloos over op een plaatselijke provider die met de eigen aanbieder is geassocieerd. Als het gaat om dataverkeer via de mobiele telefoon is dat nog niet mogelijk.

En zo kan Backus wel doorgaan. De schermpjes van mobiele telefoons moeten ook groter, en ze moeten in kleur, voordat zijn applicaties werkelijk aantrekkelijk worden. En een groot probleem voor hem als softwareontwikkelaar is de grote diversiteit in schermen.

Er zijn zwartwit schermen, displays met grijswaarden en ze zijn er in kleur. Elk scherm heeft een ander aantal beeldpuntjes (resolutie) en de verhouding tussen breedte en hoogte (aspect ratio) is ook steeds verschillend. Zolang er op dat gebied geen standaard is, is het schipperen voor de programmeur. Die moet dan herkenning inbouwen voor elk merk en type telefoon, of voor de zekerheid flinke stukken beeld ongebruikt laten. En aanpassing aan een bepaald scherm brengt ook keuzes met zich mee. Bijvoorbeeld: laat je toe dat het schermbeeld wordt vervormd, accepteer je zwarte balken of laat je delen 'van het scherm vallen'.

Een probleem van andere orde is dat niemand nog weet hoe aan dit soort dingen geld moet worden verdiend. ,,De telecomsector heeft geen businessmodel', verklaart Backus monter. Direct verkopen aan de consument zal niet werken. Een viewer van NotTheFly voor beelden van webcamera's is te koop op midletcentral.com, een site voor mobiel internet, maar is daar nog maar enkele tientallen keren gedownload. Je kunt van de consument niet verwachten dat hij iets koopt wat hij niet kent, en zeker niet als hij van het bestaan geen weet heeft.

Veel meer in aanmerking komt de constructie dat telecomproviders dergelijke software gratis zouden aanbieden aan hun klanten en de opbrengst van het dataverkeer delen met de maker. Backus heeft er een hard hoofd in. ,,Je kunt wel tegen een telco zeggen dat je 40 procent wilt van de opbrengst die je applicatie genereert, maar daar zijn ze niet op ingericht. In de huidige situatie willen ze alleen iets waar morgen geld uit valt.'

Voorlopig draait NotTheFly op projecten als het ontwikkelen van software voor het telefonisch enquêteren van huisartsen, voor een farmaciegigant, en verder op het uitbesteden van zijn personeel en op een prijs van de Limburgse investeringsbank Liof, die Backus heeft gekregen voor zijn ondernemingsplan.

Misschien zit er perspectief in een nieuw betaalmiddel: het smsje. NotTheFly werkt aan een fruitautomaat die via de mobiele telefoon kan worden bespeeld. Het plan is, de speler te laten betalen door het sturen van al dan niet lege tekstberichten. Omdat de winstmarge daarop vrijwel 100 procent is, is dat een ideale methode om geld te innen. De ironie is dat het voordeel van gprs en zijn opvolgers van een lage prijs per verzonden of geconsumeerde kilobyte zo weer geheel teniet wordt gedaan.