IND laat te veel daders toe van oorlogsmisdaden

Justitie slaagt er niet in om de afhandeling van asielaanvragen van mogelijke oorlogsmisdadigers op tijd en volgens de procedures in behandeling te nemen. Daardoor neemt de kans op succesvolle vervolging van oorlogsmisdadigers af en zijn de openbare orde en veiligheid in het geding. Dat concludeert de Nationale Ombudsman op basis van eigen onderzoek naar aanleiding van klachten over de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND).

Asielzoekers die verdacht worden van oorlogsmisdaden verblijven soms jarenlang in opvangcentra, terwijl ze bij een snellere afhandeling van hun aanvraag eerder uitgezet kunnen worden of overgedragen aan het speciale rechercheteam voor de opsporing van oorlogsmisdadigers. Bovendien, aldus de Ombudsman, lopen `echte' asielzoekers nu het risico dat zij in Nederland worden geconfronteerd met personen ,,van wie zij in het land van herkomst te vrezen hadden''.

Vertraging in de afhandeling van aanvragen leidt er ook toe dat het rechercheteam pas laat de beschikking krijgt over de dossiers, aldus een woordvoerster van de Ombudsman. Dat verkleint de kans op een succesvol strafrechtelijk onderzoek. Met een plan van aanpak moet Justitie binnen een jaar orde op zaken stellen bij de IND en in ieder geval de achterstanden wegwerken, zo stelt de Ombudsman. De IND is wettelijk verplicht dergelijke asielaanvragen binnen een half jaar te verwerken. Maar medio vorig jaar is de doorlooptijd opgelopen tot 30 maanden, een overschrijding van twee jaar, zo stelt de Ombudsman in het onderzoek vast.

De Ombudsman spreekt van ernstige tekortkomingen in de organisatie van de IND. ,,Daarnaast heeft die dienst een inschattingsfout gemaakt ten aanzien van de verwachte instroom van nieuwe zaken. De omvang van het speciale projectteam dat zich bezighoudt met asielaanvragen van vermoedelijke oorlogsmisdadigers, staat niet in verhouding tot de hoeveelheid te behandelen zaken'', aldus de Ombudsman.

Staatssecretaris Kalsbeek (Justitie) heeft de Ombudsman tijdens het onderzoek laten weten dat zij binnen de dienst maatregelen ter verbetering voorbereidt, maar volgens de woordvoerster van de Ombudsman betreft die reorganisatie een ander onderdeel van de IND. Volgens een woordvoerder van Justitie zijn de achterstanden vooral te wijten aan het gegeven dat onderzoek in dit soort asieldossiers veel tijdrovender is dan reguliere aanvragen.

Zo is de IND afhankelijk van extra onderzoek door het ministerie van Buitenlandse Zaken en moet er extra aanvullend verhoor plaatsvinden.