`Anti-Israël mag niet anti-joods worden'

Anti-joodse liederen van voetbalfans en hevig geweld van anti-Israëldemonstranten. Burgemeester Cohen van Amsterdam treedt hard op om ,,de kampen bij elkaar te houden''.

,,Buitengewoon complex'', noemt de Amsterdamse burgemeester Job Cohen de oorzaken van toenemende antisemitische geluiden en gedragingen in zijn stad. Vooral sinds het oplaaien van de strijd in Israël worden steeds vaker klachten over antisemitisme geregistreerd.

Volgens de burgemeester is er ,,veel meer aan de hand'' dan alleen maar de samenstelling van de bevolking in zijn stad. Die wordt steeds islamitischer. Europees Commissaris Frits Bolkestein zei gisteren in het tv-programma Buitenhof dat binnen enkele decennia de meerderheid van de bevolking in de grote steden uit allochtonen zal bestaan en dat daardoor incidenten tussen allochtone, islamitische jongeren en Nederlandse joden vaker zullen plaatsvinden. Islamieten zijn niet noodzakelijkerwijs in meerderheid antisemitisch, ,,maar ik vrees dat het daarop in de praktijk wel zal neerkomen,'' zei de voormalige VVD-voorman.

,,Bolkestein legt ongelooflijk snel een aantal causale banden die ik niet voor mijn rekening wil nemen'', reageerde Cohen vanochtend. Bolkestein drijft met zijn uitspraken de ,,kampen'' nog meer uit elkaar, vindt Cohen. ,,We moeten juist de kampen bij elkaar zien te houden. Daarvoor moeten we de contacten met die groep jongeren intensiveren. Met ze in gesprek gaan, in gesprek blijven en toch de grenzen duidelijk stellen.'' De grens is, wat betreft Cohen duidelijk. ,,Anti-Israëlische geluiden mogen niet ontaarden in anti-joods gedrag.''

Cohen: ,,Laten we ook niet vergeten dat 90 procent van de mensen, ook van de moslims hier, voor vrede is. Ze willen ook dat het geweld ophoudt. Dat zeiden de meeste mensen die meeliepen met de pro-Palestijnse demonstratie van vorige week, en ook tijdens de pro-Israël betoging gisteren. We moeten deze mensen bij elkaar brengen. We moeten het met elkaar zien te redden.''

Het Landelijk Bureau Racismebestrijding (LBR) telde tijdens de pro-Palestijnse demonstratie 75 hakenkruisen. Honderden demonstranten scandeerden onder meer ,,Joden zijn honden!'' Tijdens de betoging werden twintig mensen opgepakt.

Cohen heeft naar aanleiding van de gedeeltelijk uit de hand gelopen pro-Palestijnse demonstratie vorige week zaterdag gesprekken gevoerd met de organisatoren, die ondanks een eigen ordedienst enkele jongeren joden hoorden beledigen. Sommige jongeren droegen hakenkruiSen en een groepje molesteerde een joodse voorbijganger. ,,Want dat kan niet'', zegt de burgemeester.

Cohen heeft een onderzoek laten instellen naar de molestatie van een joodse man door Marokkaanse jongeren voor hotel Krasnapolsky op de Dam tijdens die demonstratie. Hij constateert dat de ,,situatie in het Midden-Oosten'' overwaait naar Europa, Nederland en Amsterdam. Velen menen dat Arabische zenders, die de huiskamer via de kabel binnenkomen, de gemoederen verhitten met hun anti-joodse uitzendingen. Cohen peinst er echter niet over maatregelen te nemen tegen die zenders. ,,Verbieden? Dacht het niet'', zegt hij stellig. ,,We kennen hier vrijheid van meningsuiting. Met verbieden los je niets op.''

Cohen meent dat de jongeren, met hun felle anti-joods uitlatingen en het verbranden van de Israëlische vlag tijdens de pro-Palestijnse demonstratie, de betoging hebben aangegrepen om hun gevoelens van meer algemene onvrede te uiten. ,,Het zijn jongeren waar we veel mee te stellen hebben, ook op andere terreinen'', zegt de burgemeester. ,,Ze hebben het moeilijk in de samenleving en ze zijn uit op rellen''. Amsterdam probeert met een aantal jeugdprogramma's de agressie en criminaliteit onder de, overwegend, Marokkaanse jongeren, in te dammen. ,,Zo willen we deze jongeren in de greep krijgen'', zegt de burgemeester.

Door gisteren een noodbevel uit te vaardigen waardoor fans van FC Utrecht werden teruggestuurd naar Utrecht, noemt Cohen een voortzetting ,,van de lijn die we ook bij de pro-Palestijnse demonstratie trokken''. Op zijn bevel stuurde de Mobiele Eenheid gistermiddag 670 Utrecht-supporters terug. Met hun leus `Hamas, Hamas, Hamas, alle joden aan het gas' die zij bij aankomst bij de Arena scandeerden, overschreden de fans wat Cohen betreft de grens. Sommigen brachten zelfs de Hitler-groet. ,,Toen ik van mijn medewerkers te horen kreeg wat er werd geroepen, heb ik meteen deze maatregel getroffen.''

Ajax-trainer Ronald Koeman noemde na afloop van de wedstrijd de maatregel van Cohen `zwaar'. ,,Er wordt wel meer geroepen in de stadions''. Zijn Utrechtse collega Frans Adelaar zei dat hij na de mededeling dat de wedstrijd niet zou worden bijgewoond door fans van FC Utrecht, eventjes heeft overwogen zijn team niet te laten spelen. ,,Daar hebben we van afgezien omdat de consequenties van zo'n daad niet waren te overzien'', zei Adelaar. ,,We hadden deze wedstrijd dan later toch nog een keer moeten spelen en we komen elkaar weer tegen in de bekerfinale.''

,,Dat begrijp dan niet zo goed'', reageert Cohen op de uitlating van Koeman. ,,Als zo massaal dergelijke leuzen worden geroepen, dan moet je er niet aan tegemoet komen. Wat mij betreft nooit meer.'' De burgemeester wil nu nog niet pleiten om voortaan te spelen zonder toeschouwers van de gastclub, zoals dat in de Verenigde Staten gebruikelijk is. ,,Daar zijn de afstanden groot'', zegt Cohen. Hij herhaalt zijn wens dat de clubs maatregelen nemen om in de stadions de veiligheid te garanderen, waardoor voetbal leuk en gezellig blijft. ,,Maar als dit aanhoudt'', zegt hij doelend op het wangedrag van supporters van FC-Utrecht, ,,Dan moet je er toch over gaan denken om zonder supporters van gasten te spelen.''