Staaltjes van delicate empathie

Van de boeddhisten weten we dat leven lijden is. En dat lijden kan draaglijk en ondraaglijk zijn. In het KRO-programma Nirvana, waarvan vanavond de eerste aflevering in een nieuwe serie wordt uitgezonden, zitten nabestaanden die voor hun lijden de draaglijke variant hebben gevonden. De uitzending etaleert op ruimhartige wijze het verlies van broer, dochter, vader, moeder, vriend of vriendin.

Allemaal doen ze dat op een persoonlijke manier. De 37-jarige Joyce Derrix vertelt de kijker over het missen van haar op 8-jarige leeftijd bij een verkeersongeluk omgekomen boertje Marco. Zij was er als 5-jarige bij toen de jongen door een vrachtauto werd aangereden en mocht niet bij het afscheid zijn. Dat heeft haar jaren als volwassene jaren dwarsgezeten. Ook zien we haar een lang gedicht voordragen met als slotregel: ,,Ik mis het meest wat jij nooit geworden bent.'' In een kleine reportage vertellen haar ouders over de gebeurtenissen rondom het dramatisch ongeluk van 32 jaar geleden en de gevoelens die zij toen hadden.

Presentatrice Karin de Groot presenteert op een ingehouden wijze met meevoelende hoofdknikjes. Indringende vragen worden niet gesteld. Kan ook niet. Het blijft aan de oppervlakte. Opdringerig doorvragen zou het privé-domein geweld aandoen. Daardoor is er eerder sprake van vervlakking dan verdieping. De vrouw met nekproblemen wier vriendin aan de gevolgen van een hersentumor overleed herdenkt haar door een cd van Neil Young op te zetten waarop zij beiden eind jaren zeventig bij het kampvuur uitbundig dansten.

De 42-jarige Heleen Deymann, moeder van vier dochters, vertelt over de begrafenis van het nog geen achttien weken oude kindje dat zij bij een spontane abortus kwijtraakte. Het tot `Emma' gedoopte embryo werd in een met fluweel bekleed houten kistje begraven.

En de Rotterdamse Martha treedt drie jaar na het overlijden van haar 21-jarige dochter met smartlappen à la André Hazes op in de havenkroeg de Ballentent. Als 50-jarige moeder ging ze nog vaak met haar `stappen'. ,,Waarom ben ik haar kwijt?'', zingt ze. Maar populaire meezingers staan ook op haar repertoire.

Het aanhoren van deze verhalen heeft iets gênants, iets voyeuristisch. Willen we deze persoonlijke ontboezemingen wel weten en waarom willen de betrokkenen het ons vertellen? Zou er echt een therapeutische werking van uitgaan?

Overigens wekken de nabestaanden in deze uitzending niet de indruk ooit het nirvana, de toestand van algehele en absolute vrede, te bereiken.

Nirvana, KRO, 21.07-22.05u.