Saving private Ryan in de Marnewaard

De gemeente wilde geen betonnen blokken. En dus staan er VINEX-woningen het nieuwe Groningse oefendorp van de Koninklijkle Landmacht.

Het Westplein is een 30-kilometerzone en er staat een glasbak voor het pleintje van `De Kruidenier'

Veel huizen zijn van rode baksteen en in de dorpskern staan een heus gemeentehuis, een bakkerij, een slagerij en een bank. De straten hebben er Rotterdamse namen als Blaak en Hofplein (als herinnering aan de straatgevechten in de Maasstad van mei 1940) en langs de toegangsweg staan aangeplante jonge bomen en lantaarnpalen. Alles is echt in het Noord-Groningse militaire oefendorp Marnehuizen. Maar mensen wonen er niet, want hier bereiden militairen van de Koninklijke Landmacht zich voor op hun uitzending naar crisishaarden in de hele wereld. Het grootste oefendorp van Europa (kosten 30 miljoen gulden) werd gisteren geopend. Het maakt deel uit van het reeds bestaande militaire oefenterrein Marnewaard (1345 hectare), waar jaarlijks ongeveer 8.000 militairen komen trainen. Vredesmissies in steden zullen in de toekomst steeds vaker voorkomen. Binnen vijftien tot twintig jaar zal tweederde van de wereldbevolking in verstedelijkt gebied wonen, zei T. Wolters, commandant van het Opleidings- en Trainingscentrum. ,,De kans dat de Koninklijke Landmacht moet optreden in een stad wordt daardoor groter. Een goede voorbereiding is dus essentieel.'' `Train as you fight', is het parool.

Vandaar dat er in een zo realistisch mogelijke omgeving geoefend wordt. ,,Dat is de beste garantie dat ons personeel heelhuids uit de crisisgebieden komt'', verklaarde Wolters.

Realistisch oefenen kan in Marnehuizen. Het dorp telt 130 objecten: schuren, woningen, winkels, een pompstation en ruïnes. Kale betonblokken als nepwoning had de gemeentelijke welstandscommissie van de Groningse gemeente De Marne verboden. En dus kwamen er voornamelijk kleurige en zelfs vrijstaande VINEX-woningen aan de dorpsrand. Zelfs een 800 meter lang rioolstelsel, dat onder het hele dorp doorloopt en van waaruit de militairen in verschillende huizen kunnen kruipen, ontbreekt niet.

Dat het dorp blijkbaar aantrekkelijk oogt, bewijzen de aanvragen van toeristen die de landmacht al binnenkreeg. Of de woningen ook als vakantiehuisjes verhuurd worden. ,,Niet zo gek als je bedenkt dat de Waddenzee op een paar honderd meter afstand ligt en je hier middenin in een prachtig natuurgebied zit', aldus majoor D. Van Rossen.

Genodigden en de media waren gisteren getuige van enkele spectaculaire acties in het ,,spookdorp'', die het publiek op een open dag vandaag ook kan meemaken. Uit een van de woningen stormt een groepje rode baretten een heuvel op. Ze moeten een andere woning ,,zuiveren'' , een legerterm voor het uitschakelen van de vijand. Een tweetal loopt naar het huis en plaatst een kruis met springstof tegen de muur om er een gat in te slaan. Op het oefenterrein aan de rand van het ,,Haringvliet'' verplaatsen troepen zich onder dekking van een dikke wolk zwarte rook, opgeworpen om de vijand het zicht te beletten. Een ladder wordt tegen de gevel gezet en een soldaat klimt door een bovenraam. Er klinkt oorverdovend geknal en mitrailleurgeratel. ,,Dit is Saving private Ryan'', vindt Van Rossen, ,,er wordt hier met losse munitie geschoten.'' Hij verwacht binnenkort verzoeken van regisseurs die het oefendorp als decor willen gebruiken voor oorlogsfilms. ,,De film Een brug te ver is indertijd voor een groot deel opgenomen op een oefenterrein in Amersfoort.'' Inmiddels heeft het Franse en Zweedse leger belangstelling voor de opzet van het oefendorp. Een grote YPR (een gepantserd rupsvoertuig) richt zijn loop op een woning. Van Rossen legt uit dat er een nieuw soort tankmunitie ontwikkeld wordt voor korte afstanden. ,,Een explosieve lading die direct ontploft en een groot gat in een huis slaat. Nu hebben kleine gepantserde voertuigen kogels die alleen maar een klein gaatje in een muur slaan.''

In een tent licht R. Gouwleeuw het grote nut van toegepaste computersimulatie toe. Alle soldatenhelmen zijn voorzien van detectoren en zenders, net als de tanks. Tijdens een oefening geeft het computerscherm twee- en driedimensionaal weer waar de militairen zich bevinden en wie waar gewond is. ,,Met camera's opnemen hoeft niet meer. Dit is goedkoper en werkt beter. Je kunt real time meekijken en ziet direct wie waar is tijdens een oefening. En later kun je alles nog eens terugzien en beoordelen.''