`Paars ontliep scherpe keuzes'

Extra beschikbaar geld heeft verhinderd dat scherpe keuzes zijn gemaakt om maatschappelijke problemen op te lossen. Deze kritiek op twee kabinetten-Kok klinkt door in vraaggesprekken met 23 hoogleraren over de resulaten van acht jaar paarse coalitie.

Terwijl het economisch goed ging met Nederland heeft de coalitie van PvdA, VVD en D66 op diverse terreinen structurele problemen niet opgelost, zo stellen de hoogleraren: niet in de gezondheidszorg, niet in het onderwijs, niet bij de WAO, niet op justitieel gebied en ook niet bij de ruimtelijke inrichting van het land. ,,Er zijn geen keuzes gemaakt'', zegt D. Frieling, hoogleraar regionale stedenbouw: ,,Iedereen is jarenlang zoetgehouden met papieren verhalen.'' De extra miljarden voor de publieke sector zijn vaak gebruikt om problemen te verhullen, zegt H. Keuzenkamp, hoogleraar toegepast economisch onderzoek: ,,Politici worden lui van te veel geld.''

Volgens de hoogleraren zijn her en der halfslachtige maatregelen genomen: scholen moesten zelfstandiger worden, maar kregen ook meer overheidscontrole te verduren. Liberaliseringen of privatiseringen (Spoorwegen, Schiphol) werden ingezet, maar niet afgemaakt of deels teruggedraaid. In het onderwijs heeft marktdenken ,,de aandacht voor de pedagogiek als politieke opdracht volledig verdrongen'', zegt S. Miedema, hoogleraar godsdienstpedagogiek. Verzekeraars kregen in de zorgsector meer verantwoordelijkheid, maar niet de vrijheid om onderling meer te concurreren.

Op sommige terreinen hebben VVD en PvdA elkaar tegengewerkt, concluderen de hoogleraren. Bijvoorbeeld in het buitenlands beleid was de combinatie van PvdA en VVD ,,een belemmering'', constateert A. van Staden, hoogleraar internationale betrekkingen aan de Universiteit van Leiden. De Atlantische richting van de VVD stond tegenover de meer Europese oriëntatie van de PvdA.

Z: pagina 25

www.nrc.nl: Balans van paars