ORKAAN LEIDT TOT MEER HUWELIJKEN, GEBOORTES ÈN SCHEIDINGEN

De orkaan Hugo bracht in 1989 niet alleen maar verwoesting in de Amerikaanse staat South-Carolina. Uit een zorgvuldige analyse van de demografische gegevens van de 24 getroffen en de 22 ongeschonden counties in de staat blijkt dat daar in 1990 het aantal geboortes, huwelijken èn scheidingen steeg als gevolg van de orkaan. Het effect was het sterkst in de gebieden die het zwaarst getroffen waren. Rampen leiden niet alleen tot psychologische of andere gezondheidsproblemen, maar ook tot persoonlijke groei en nieuwe motivatie om in te grijpen in persoonlijke relaties, is een van de conclusies van de onderzoekers van Pennsylvania State University en de University of California in Los Angeles (Journal of family psychology, maart).

Tussen 1975 en 1997 daalde het aantal huwelijken per 100.000 inwoners in South-Carolina gestaag. Slechts in 1990 was er een stijging: 70 huwelijken per 100.000 inwoners méér, terwijl toch een verdere daling met 26 huwelijken te verwachten was. Ook de geboortes vertoonden een gestaag dalende trend, wederom behalve in 1990 toen er een stijging was met 41 geboortes per 100.000 inwoners. Het aantal scheidingen was constant in de periode 1975-1997, met alleen een piek in 1990: een tijdelijke stijging met 30 per 100.000 inwoners.

De beschikbare theoretische modellen konden deze uitkomst niet verklaren. Op grond van de zogenoemde stress-theorie hadden de onderzoekers verwacht dat onder druk van de verslechterde omstandigheden de scheidingen zouden stijgen en het aantal geboortes en nieuwe huwelijken zou dalen. Ook economische theorieën leidden tot deze sombere voorspelling. Maar op grond van de attachment-theorie (moeilijke omstandigheden leidden tot grotere onderlinge aanhankelijkheid) kon worden verwacht dat het aantal huwelijken en geboorten juist zou stijgen en het aantal scheidingen zou dalen.

De onderzoekers grijpen daarom naar een andere verklaring. Al langer is bekend dat levensbedreigende en onbeheersbare gebeurtenissen, bijvoorbeeld een natuurramp als Hugo, de algemeen menselijke aanname verstoort dat de wereld weldadig en ordelijk is. Die aantasting leidt ertoe dat getroffenen hun `levensschema`s' opnieuw ordenen en hun prioriteiten evalueren. Natuurrampen stimuleren wellicht persoonlijke groei en relaties sterker dan andere. Uit eerder onderzoek blijkt dat slachtoffers van een natuurramp meer onderlinge verbondheid voelen dan slachtoffers van technische of een criminele ramp.