Onwaarschijnlijk verhaal ademt enig realisme

De recente Surinaamse geschiedenis is altijd doordrenkt geweest van geruchten. Harde nieuwsgebeurtenissen, zoals de staatsgreep (1980), de decembermoorden (1982), de binnenlandse oorlog of de drugshandel, worden regelmatig vermengd met een scala van halve waarheden die niet zelden hun oorsprong vinden bij de beruchte Surinaamse mofokoranti (de `mondkrant'). Haagse betrokkenheid bij de coup, vermeende buitenlandse militaire interventies, moordcommando's van Bouterse in Nederland, activiteiten van inlichtingendiensten; elk van deze speculaties heeft wel iets aannemelijks. Omdat er nog veel gaten in de geschiedschrijving zitten, duiken de nooit bewezen veronderstellingen daarom steeds weer op.

De `fictiefilm' Paramaribo Papers maakt er dankbaar gebruik van. Feiten en geruchten zijn vermengd tot ,,een fictief verhaal tegen de achtergrond van historische gebeurtenissen'', zoals het persbericht meldt. Op die manier kan de geschiedenis soepel worden gecomprimeerd: de betrokkenheid van een Nederlandse militair attaché bij het Surinaamse leger wordt geplaatst in de politieke setting van de decembermoorden terwijl er drugshandel met Colombianen wordt gedreven. In die omstandigheden onderzoekt een Nederlands geheim agent de verdwijning van een journalist. Daarbij stuit hij op bevelhebber Markelo, alter ego van Desi Bouterse. Ondertussen flitsen scènes met onuitgewerkte aanwijzingen uit het verleden (marcherende Cubanen in het legerkamp of de `Rijswijkse moorden' uit 1985) voorbij. De personages zijn duidelijk gebaseerd op bestaande figuren. Naast Bouterse herkennen we onder andere de voormalige vakbondsman Daal, journalist Wijngaarde, Grenada's leider Bishop en rebel Brunswijk.

De scènes volgen elkaar erg snel op. Dat maakt het volgen van de verhaallijn, zeker voor de argeloze kijker, behoorlijk ingewikkeld. Zij die wat meer van Suriname weten, zien een onwaarschijnlijk verhaal, maar realistische beelden. Kenneth Herdigein speelt een bij vlagen getrouw evenbeeld van Desi Bouterse. Dat de film bijna in z'n geheel in Suriname is gedraaid geeft bovendien een authentieke sfeer. Dat maakt het ook verleidelijk de fictie als werkelijkheid te zien. Daarom is het bij het bekijken van Paramaribo Papers goed in het achterhoofd te houden dat de mofokoranti nooit hiaten in de historie kan opvullen.

Paramaribo Papers (G. Poppelaars, 2002, Nederland), VARA, Ned.3, 22.45-00.22 u.