Keizer doorstaat eerste zwemexamen

Joris Keizer won gisteren in Amerfoort de nationale zwemtitel op de 100 meter vlinderslag. ,,Het wordt hoog tijd dat ik een 52'er zwem.''

Zijn website (www.joriskeizer.com) is inmiddels ter ziele. ,,Geen tijd en geen zin meer'', luidt het excuus. Maar laat niemand denken dat de zwemcarrière van Joris Keizer eenzelfde lot beschoren is. In Amersfoort onderstreepte de 23-jarige Twent gisteren, op de tweede dag van de Nederlandse kampioenschappen langebaanzwemmen (50 meter), zijn ambities door de titel op de 100 meter vlinderslag voor zich op te eisen.

Zeker van deelname aan de Europese kampioenschappen, eind juli in Berlijn, was hij al. Maar die geruststellende gedachte weerhield Keizer er niet van om, net terug van een loodzwaar trainingskamp in Spanje, het gaspedaal stevig in te drukken. Met een bevredigende 54,05 heroverde hij de titel die hij drie jaar geleden voor het laatst won. ,,Een erezaak'', klonk het droogjes na de race waarin hij zijn twee naaste belagers, Stefan Aartsen en Ewout Holst, in de laatste 25 meter van zich afschudde.

Het was een welkome overwinning, in een seizoen dat door zijn trainer Jacco Verhaeren gisteren werd bestempeld als `het jaar van de waarheid'. Mocht Keizer over ruim drie maanden onverhoopt falen in de Duitse hoofdstad, dan schroomt de eigenzinnige coach van de Philips-profploeg niet zijn pupil de wacht aan te zeggen. ,,Voor zover hij zelf dan al niet opstapt, want Joris is intelligent genoeg om te beseffen dat het weinig zin heeft om nog drie jaar lang 53'ers te zwemmen.''

Bang dat Keizer bezwijkt onder de prestatiedruk, beweert Verhaeren niet te zijn. Maar weinig zwemmers immers die, afgezien van tweevoudig olympisch kampioen en `ijskonijn' Pieter van den Hoogenband, zo koelbloedig plaatsnemen op het startblok als Joris Keizer. ,,Joris is topsporter, hij moet afgerekend worden. Zo simpel is het.''

Zelf heeft Keizer zijn zinnen niet zozeer op een medaille gezet als wel op het doorbreken van wat inmiddels een magische horde lijkt te zijn geworden: de 53 seconden-grens. Zijn persoonlijk en tevens Nederlands record (53,33) op de 100 meter vlinderslag realiseerde hij bijna twee jaar geleden bij de Olympische Spelen in Sydney, goed voor de negende plaats. ,,Het wordt hoog tijd dat ik een 52'er zwem. Die 53'ers zijn leuk en aardig, maar daarmee red je het niet op het hoogste niveau.''

Zo bleek vorig jaar bij de wereldkampioenschappen langebaan in Fukuoka, waar Keizer de hooggespannen verwachtingen niet kon waarmaken. Zowel op de 100 als op de 50 vlinder strandde hij in de halve finales. ,,Gewoon slecht'', luidde het oordeel van Verhaeren. Een verklaring voor zijn mislukte optreden vond Keizer in een gebrek aan wedstrijdritme. ,,We kunnen d'r heel moeilijk over gaan doen, maar feit is dat ik in de voorbereiding gewoon te weinig wedstrijden heb gezwommen. Ik dook daar in Japan het water in, zonder te weten wanneer de pijn in mijn benen zou vloeien.''

Dat mocht zo zijn, terug in Nederland schoot Verhaeren hem aan met de vraag of hij ,,wellicht op mentaal vlak hulp meende te kunnen gebruiken''. Het antwoord was kort maar krachtig en verbaasde de coach, zelf afkerig van welke vorm van psychologische hulp dan ook, allerminst. ,,Joris is broodnuchter en zei acuut `nee'. Daar moest hij, net als ik, niets van weten.''

Sterker nog: laat het woord `psycholoog' vallen en Keizer reageert als door een adder gebeten. Stellig: ,,Daar begin ik niet aan. Dat anderen daar profijt van hebben, prima, moeten ze vooral niet laten. Maar ik loop niet te malen en heb voldoende zelfvertrouwen. Zo'n man of vrouw heb ik dus niet nodig.''

Rust vindt Keizer in zijn studie technische natuurkunde. Terwijl veel van zijn ploeggenoten in de vrije uurtjes lusteloos op bed liggen, slaat de voormalig Europees jeugdkampioen op de 100 meter vlinderslag (Glasgow 1997) bij voorkeur een studieboek open. ,,Alleen in de voorbereiding, want tijdens een groot toernooi heb ik wel wat anders aan mijn hoofd. Wat niet wegneemt dat ik een leven met alleen maar zwemmen een leeg bestaan vind.''

Toch kreeg dat `lege bestaan' vorig najaar een nieuwe impuls, toen Keizer op last van Verhaeren verder werd ingewijd in de geheimen van de vlinderbeenslag, oftewel de techniek die hem in staat stelt langer en krachtiger door het water te bewegen. Zo goed beheerst hij de dolphin kick inmiddels dat hij nauwelijks meer onder hoeft te doen voor erkende specialisten als olympisch kampioen Lars Frölander. Verhaeren, grijnzend: ,,Nu moet-ie die jongens alleen nog een keer zien te verslaan.''

Daarmee zou Keizer een passend vervolg geven aan zijn stormachtige entree bij de WK in Perth (1998). Temidden van de verzamelde elite vlinderde de debutant destijds naar de vijfde plaats, tot verbazing van alles en iedereen. ,,Maar dat onbevangen gevoel komt vermoedelijk nooit meer terug. Dat overkomt je één keer. Daarna moet je het zelf doen.''