Via China naar Rome

`Binnen tien jaar wordt de krant, ook in bed, vanaf een opvouwbare pc gelezen. Papier en distributie zullen dan net zo achterhaald zijn als de postkoets.' Wie deze `deskundige' prognose eind vorige eeuw tegensprak, had niets van het web begrepen. Maar dat diezelfde internet-visionairs de flexibiliteit van gedragspatronen overschatten en de behoefte aan lijfelijk comfort onderschatten, blijkt wel uit het feit dat de krantenlezer nog steeds liever met papier breeduit aan tafel zit om zélf de pagina's te scannen.

Dezelfde misvatting heerste ten aanzien van beeldende kunst. Waarom zou je nog naar Wenen of Parijs reizen als elk zichzelf respecterend museum een website biedt en elke kunstenaar van enige betekenis op het net visueel vertegenwoordigd is? Kunst op het web. Een kunstreisgids voor internet met zijn 1.500 links naar musea, virtuele verzamelingen, colleges etc., lijkt dat reizen en trekken inderdaad overbodig te maken. Wandelen over de Chinese muur, dwars door Pompeï of het Picasso Museum in Parijs – u toetst maar.

Wie de ICOM Welcome Page bezoekt kan een jaar lang virtueel slenteren door wereldwijd verspreide musea, van de Uffizi in Florence naar de Hermitage in St. Petersburg. ArtSource laat je áchter het beeld kijken, in databanken over Amerikaanse, moderne architectuur en Afrika-studies. Voor hen die precies weten wat ze willen zien, presenteert Christus Rex bijvoorbeeld vijfduizend religieuze afbeeldingen van kunstwerken uit kloosters, kerken en kathedralen. Samenstelster Elly Cassee kwam via WWW Virtual Library: Art History terecht waar deze gids volgens het voorwoord om begonnen was: een inleidende online cursus kunstgeschiedenis voor kinderen. Daarna kunnen ze dan zelf in twintig lessen met 100.000 dia's een cursus volgen bij de Berger Foundation in Lausanne of een kunstquiz invullen bij Eyes on Art.

Via de gids kom je inderdaad in een woud van reproducties en wetenswaardigheden terecht, maar een handleiding die toegesneden is op de leek of een meer transparante kunsthistorische bewegwijzering had het spoorzoeken wel vergemakkelijkt. Vaak stelt een site teleur, door summiere informatie of door alleen een detail van een kunstwerk te verstrekken. De 20ste eeuw komt er verder bekaaid van af, hoewel daar dan weer een diepgravende site over de islam (http://islam.org/Culture/) of de historische fotografie (http://www.rleggat.com/photohistory/) tegenover staat.

De gids – met een register van kunstenaars- en plaatsnamen en de daarop aansluitende links – is nuttig voor voor wie liever leest dan kijkt, voor wie studeert en veel tijd heeft, maar surfend van hot naar her kwam er geen site in het vizier die het tegen een museumcatalogus of monografie kan opnemen. Om kunst te zien dient men er dus vooral op uit te blijven trekken.

Elly Cassee: Kunst op het web. Een kunstreisgids voor internet. Van Holkema & Warendorf, 192 blz. E11,99