Verloren in vrijheid

Een mooi beeld: een klein meisje, haar blonde haren wapperend in de wind. Ze zit op het dak van haar poppenhuis en berijdt het alsof het een paard is. Af en toe is een flits te zien van het wijde groene landschap om haar heen. Rustig gitaarspel begeleidt de videobeelden. Het meisje, gekleed in een roze bloesje en blauwe spijkerbroek, is volkomen in zichzelf gekeerd. De camera zoomt in op haar gebogen hoofd en gezicht. Ze zwaait heen en weer, ze is heel ver weg, ze trekt als een heldin de wereld in en gaat volkomen op in haar fantasie.

De video heeft ook seksuele connotaties. Het is de grote verdienste van de maker van dit werk, Liesbeth Abbenes, dat een delicate balans is bewaard tussen onschuld en ontluikende seksualiteit. Het eigenlijk thema is niet zozeer een jeugdherinnering, of onschuld, maar de euforie van het opgaan in het andere, van het verlost zijn van de beperkingen van het lichamelijk bestaan, van het niet-weten en het zichzelf verliezen in een totale sensatie van vrijheid.

Het tweede deel van de dubbeltentoonstelling Amusia in W 139 is het exacte tegendeel van de video van Abbenes. Mark Bain maakte een `oversized kiddy ride'- object in de vorm van een wit met rood poppenhuis met een zadel op het dak. Het publiek kan er, na inworp van een euro, een woeste rit op maken. De droom in het werk van Abbenes is hier vertaald in banale werkelijkheid, nostalgische herinnering omgezet in plat vermaak. De machine stampt en bonkt, het ding roept gêne op alleen al bij het idee daar op te moeten zitten, en plaatsvervangende gêne bij het zien van een ander in het zadel. De seksuele connotaties zijn al te direct, tot en met de rode versnellingsknop vlak voor het zadel.

Je kan je afvragen wat de moraal is van dit verhaal – dat volwassenen hun onschuld hebben verloren is een open deur. Amusia is door de kunstenaars als tweeëenheid opgevat, en de verbinding tussen de video en het kermisobject is natuurlijk duidelijk. Maar de twee werken versterken elkaar niet, ze zwakken elkaar eerder af. Het werk van Bain wordt naast dat van Abbenes te eenduidig, en de video van Abbenes heeft het mechanische hobelpaard van Bain niet nodig.

Amusia bij W 139, Warmoesstraat 139, Amsterdam. T/m 28 april. Wo zo 13-18 uur.