Spijt over sluiting `zwart' Niels Stensen College

Het Niels Stensen College gaat volgend jaar dicht. De `te zwarte' scholengemeenschap trekt te weinig leerlingen.

`Niels Stensen College' staat in grote blauwe letters bovenop de school. Op de ramen daaronder prijkt in gele letters `Het Utrechts Lyceum', de naam die de katholieke scholengemeenschap voor mavo, havo en vwo had moeten dragen na de fusie met het openbare Thorbecke College.

Maar die gaat niet meer door. Beide scholen gaan augustus 2003 dicht. De 294 leerlingen van het Niels Stensen College in de wijk Kanaleneiland worden doorverwezen naar andere scholen in Utrecht. De school kampt al jaren met een teruglopende populatie. Zo'n acht jaar geleden waren er nog zo'n duizend leerlingen.

Ouders en scholieren vinden de school ,,te zwart'', zegt oud-rector M. Sjamaar, er zitten vrijwel uitsluitend leerlingen van niet-Nederlandse origine op. ,,Bovendien staat de school in een notoire probleemwijk. Daar sturen ouders hun kinderen niet graag heen.''

Sjamaar luidde in 1998 al de noodklok: hij vond toen al sluiting een betere optie dan een school met bijna alleen Marokkaanse leerlingen openhouden. Hij kreeg toen veel kritiek op zijn uitlatingen.

In de lichte aula met rode, blauwe en gele stoeltjes zitten vanmorgen wat leerlingen in groepjes bij elkaar. ,,Ik vind het een wereldschool'', zegt Abdel (17) uit vwo-4. ,,Het is net een buurthuis waar je ook lessen volgt.'' Abdel zal nu `jammer genoeg' voor de laatste twee jaar een andere school moeten zoeken. ,,Je kunt niet doorgaan met een school die geen leerlingen heeft. Maar er is niks mis met deze school, alleen heeft hij een slechte naam.'' Dat komt door de media, denkt Said (17). ,,Zelfs de mensen uit deze wijk sturen hun kinderen naar een andere school.''

P. Post, rector van het Niels Stensen College en leider van de geplande fusie, is `zeer teleurgesteld' dat de scholen nu dicht moeten. ,,Drie jaar hebben we geprobeerd de school in de lucht te houden. Ongeveer een jaar geleden zijn de plannen voor de fusie begonnen. We kregen heel enthousiaste reacties op het concept van de nieuwe school, het Utrechts Lyceum. Maar ouders zeiden toch `daar sturen we onze kinderen niet heen, want de school staat op de verkeerde plek'.''

Tijdens de fusie werd besloten de nieuwe school te huisvesten in het gebouw van het Niels Stensen College in de Utrechtse wijk Kanaleneiland en niet in het gebouw van het Overvechtse Thorbecke College. Waarom niet? ,,Overvecht heeft al te veel scholen terwijl Kanaleneiland maar één school heeft'', zegt Post. Hij vindt de sluiting van de school `een aderlating' voor de wijk.

Het is niet leuk om op zo'n manier gelijk te krijgen, zegt oud-rector Sjamaar over de sluiting. Ik had liever gehad dat dit prachtige plan was geslaagd. Door de sluiting worden de allochtone leerlingen automatisch verspreid over de andere scholen. ,,Dat is éven een oplossing'', zegt Sjamaar. ,, Maar ook buiten Kanaleneiland zijn zwarte en witte scholen.'' Volgens Sjamaar is een gedwongen spreidingsbeleid de enige echte oplossing. ,,Allochtone en autochtone kinderen zouden gewoon over alle scholen moeten worden verdeeld.''

Maar daarvoor moet artikel 23 van de grondwet, waarin de vrijheid van het onderwijs is geregeld, worden aangepast, weet ook Sjamaar. ,,Alleen zo kunnen christelijke scholen worden gedwongen álle leerlingen aan te nemen. Nu kunnen ze allochtone leerlingen weigeren als ze vinden dat het er te veel worden. ,,Maar aanpassing van artikel 23'', zegt Sjamaar, ,,is in Nederland on-denk-baar.''

Volgens Sjamaar gebeurt het veel vaker dat zwarte scholen worden opgeheven doordat ze te weinig leerlingen trekken. ,,Alleen zullen maar weinig schoolbesturen dat ook openlijk toegeven. Ze zeggen liever dat ze fuseren, terwijl ze opgeheven worden. Alleen het Niels Stensen had een eigenwijze rector die zijn mond niet wilde houden.'' Toenmalig staatssecretaris Netelenbos (Onderwijs) zei destijds: ,,Zo hoor je niet te praten.''

Post zegt over de uitlatingen M. Sjamaar in 1998: ,,Het heeft niet geholpen. Als je publiekelijk zegt dat je bedrijf niet goed loopt, heeft dat geen goede uitwerking op het aantal klanten dat je trekt.''

Tugba (14) zit met een paar vriendinnen op een bankje te praten. Ze zittenallemaal in de havo-vwo brugklas. Hun eerste uur valt uit. Tugba was een van de weinigen van haar basisschool die naar Niels Stensen ging. ,,Ik hoorde allemaal verhalen over dat de school niet goed was. Maar mijn zus zat hier al en die zei dat dat niet waar was. Toen ik hier was, wilde ik niet meer weg.'' Samia (13): ,,Iedereen wil op deze school blijven.''