RIVM: stijging medicijnkosten

Als het beleid niet wijzigt, stijgen de kosten van geneesmiddelen en medische hulpmiddelen sterker dan die van de totale zorg in Nederland.

In 2002 werd 3,5 miljard euro aan geneesmiddelen en 1,7 miljard euro aan medische hulpmiddelen uitgegeven. In de komende kabinetsperiode (2002-2006) moet rekening worden gehouden met stijgingen van respectievelijk 11 en 7 procent.

Dat schrijft het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) in een rapport waarin de knelpunten en dilemma's voor geneesmiddelen en medische hulpmiddelen in kaart zijn gebracht. Aan het onderzoek werkten ook het Centraal Planbureau en het Sociaal en Cultureel Planbureau mee.

De forse kostenstijging is onder meer het gevolg van de ontwikkeling van steeds betere en duurdere medicijnen en de vergrijzing van de bevolking.

In Nederland worden jaarlijks zo'n 140 miljoen recepten uitgeschreven. Recepten via de huisarts kosten gemiddeld 17,3 euro, recepten via de specialist 34,4 euro. Huisartsen met een hoge werkdruk schrijver vaker een recept uit dan huisartsen bij wie dat niet het geval is.

Uit de studie blijkt verder dat de stijging van geneesmiddelen niet voor alle groepen patiënten gelijk opgaat. De verwachting is dat geneesmiddelen bij diabetes in de komende jaren twee keer zo sterk zullen stijgen als het gemiddelde. Dat komt omdat de aandoening veel bij ouderen voorkomt en er een sterke stijging is van het aantal nieuwe gevallen.

Die sterke stijging van het aantal nieuwe gevallen wordt toegeschreven aan een ongezonde levensstijl: mensen worden steeds dikker en bewegen minder. Maar ook intensievere behandeling die steeds vaker in een eerder stadium plaatsvindt, zorgt voor hogere kosten.

De algehele kostenstijging van medicijnen en hulp- en geneesmiddelen houdt ook verband met het feit dat zowel patiënten als huisartsen en specialisten weinig aandacht hebben voor de hoogte van de prijs in relatie tot de doelmatigheid van het geneesmiddel.

Dat wordt deels door een gebrek aan informatie veroorzaakt en deels door de intensieve marketingactiviteiten van de farmaceutische industrie. Bovendien zijn de winstmarges hier in vergelijking met andere industrietakken hoog, aldus het rapport.