Dodelijke fout Amerikaanse F-16 schokt Canada

De Amerikaanse luchtmachtpiloot die gisterochtend een bom wierp op een groep Canadese militairen die in Afghanistan bezig was aan een oefening, deed dat waarschijnlijk zonder expliciete toestemming. De piloot van de F-16 interpreteerde het nachtelijke geschut op de grond, ongeveer veertien kilometer ten zuiden van Kandahar, als vijandig, en wierp de 225 kilo zware laserbom uit zelfverdediging.

Dat is een voorlopige verklaring van het Amerikaanse ministerie van Defensie van het ongeluk, waarbij vier Canadezen werden gedood en acht gewond. Twee van hen verkeren nog in levensgevaar. Zes van de gewonden zijn gisteren overgebracht naar de Amerikaanse luchtbasis Ramstein in Duitsland voor medische behandeling. Het ongeluk is een van de ernstigste voorvallen van zogenoemd friendly fire sinds de militaire campagne in Afghanistan in oktober begon.

De piloot, een reservist, zou zich niet hebben gerealiseerd dat het gebied ten zuiden van het vliegveld van Kandahar was gereserveerd voor militaire oefeningen. Een contingent van ongeveer 700 Canadezen is sinds januari in het gebied gestationeerd om resterende sympathisanten van Al-Qaeda en de Talibaan op te sporen.

In Canada is gisteren met verbijstering gereageerd op het ongeluk. ,,Hoe dit heeft kunnen gebeuren is ons een mysterie'', verklaarde generaal Ray Henault, de hoogste militair van Canada. ,,De oefening maakte deel uit van wat we normaal doen, en het gebied is erkend als trainingsterrein, niet alleen voor Canadezen maar ook voor andere coalitietroepen.''

Volgens Henault moet er sprake zijn geweest van ,,een misidentificatie van de Canadezen en wat ze aan het doen waren''. Hij onderstreepte dat de Canadezen geen luchtdoelgeschut hebben afgevuurd en dat ze de Amerikanen van hun oefening op de hoogte hadden gebracht. ,,Op die manier doen we zaken, en we hebben geen reden te vermoeden dat het deze keer anders is gedaan.'' Het Canadese leger heeft aangekondigd een onderzoek naar het ongeluk in te stellen. Ook het Amerikaanse leger onderzoekt de kwestie.

In het Canadese Lagerhuis werden direct vragen gesteld. ,,Heeft het arrangement waarbij Canadese troepen onder bevel staan van Amerikaanse commandanten enige invloed gehad op deze slachtoffers?'' vroeg Joe Clark, leider van de Conservatieve Partij. Andere parlementariërs legden de nadruk op rouw om de dood van de soldaten – de eerste Canadese slachtoffers in een militaire gevechtsoperatie sinds de oorlog in Korea, vijftig jaar geleden. (Bij vredesoperaties van de Verenigde Naties en NAVO zijn in de tussenliggende periode ongeveer 110 Canadezen om het leven gekomen.)

Niettemin blijven de Canadezen in Afghanistan, zei minister van Defensie Art Eggleton. ,,We zijn daar om terrorisme te bestrijden. Het is een belangrijke missie voor de veiligheid van Canadezen en we blijven er deel van uitmaken.''