Tasjetrekken? Hooguit eens per week

De NS gaat de onveiligheid in de trein en op stations aanpakken, zo liet de directie gisteren weten. Den Haag Hollands Spoor en Amsterdam Lelylaan staan bovenaan de lijst.

,,Mag ik u wat vragen?'' Ton Waarts zit op een bankje op het perron van station Den Haag Hollands Spoor een boek te lezen als hem een hand onder de neus wordt geduwd. Hij schudt bijna onzichtbaar `nee' tegen de zwerver en duikt terug in zijn boek. ,,Dit is een van de weinige stations in Nederland waar ik me niet veilig voel'', zegt Waarts. ,,Door zulke figuren.''

De afgelopen jaren heeft Waarts op Hollands Spoor ,,meer dieven, meer junks, meer zakkenrollers'' zien komen. Eén keer werd hij bestolen toen hij koffie aan het bestellen was. ,,Iemand rende weg met mijn laptoptas, die ik even op een tafeltje had neergelegd. Toen ik achter de dief aanrende, liet hij de tas op de trap staan. Ik ben verder niet meer achter hem aangegaan, want mijn koffer stond nog op het perron. Sindsdien houd ik contact met mijn bagage.''

NS-directeur Karel Noordzij maakte gisteren bekend maatregelen te willen nemen om de veiligheid op stations te verbeteren. Zo wil hij de spoorwegpolitie, die nu 432 leden telt, uitbreiden met 220 man. Op station Lelylaan in Amsterdam moeten toegangscontroles komen van zeven uur 's avonds tot middernacht. De ingangen zouden dan met hekken moeten worden afgesloten om de controles gemakkelijker te maken. Voor de stations Den Haag HS en Heerlen worden ook plannen gemaakt.

Waarts weet niet of het zal helpen. ,,Ik denk het niet. Het probleem zal zich wel weer verplaatsen, zoals het ging bij de Amsterdamse metro. Die junks moeten érgens blijven.'' Zarife Orhan (20) vindt de plannen `te overdreven'. De controle wordt dan wel erg groot, vindt ze. Zarife komt vaak 's nachts op Den Haag HS. ,,Soms voel ik me dan wel ongemakkelijk. Beneden bij de tram staan nog wel mensen, maar juist bij de ingangen staan mensen die er volgens mij altijd staan. Ik vraag me af waarom ze daar de hele dag zitten.''

,,Die nissen werken dat in de hand'', verklaart A. Keus (61) die zijn vishandel naast een van de ingangen van het station heeft. ,,Daar staan groepjes van een man of vier, vijf, die dan even een shotje nemen. Zo gauw de politie komt, zijn ze weg.'' Keus vindt vooral de uitbreiding van de spoorwegpolitie `een prima idee'. ,,Die jongens van de spoorwegpolitie doen heus hun best hoor. Het is geen wonder dat ze het niet aankunnen; ze zijn gewoon met te weinig man.''

Op het Amsterdamse station Lelylaan zijn de meningen verdeeld over de veiligheid. Een cameraploeg van AT5 legde hier eind oktober bij toeval de beroving van een Amerikaanse toerist vast. De man weigerde bij het instappen van de trein zijn tas die door een zakkenroller was vastgegrepen, los te laten. Hij belandde op het perron waar hij de zakkenroller hem mishandelde. Naar aanleiding van dit incident werd overgegaan tot cameratoezicht op de Schiphollijn. In november werd de dader aangehouden.

Eerder die maand werd een conducteur die zakkenrollers op hun gedrag aansprak mishandeld. In juni kreeg een kaartcontroleur een stoot in zijn maag van een 25-jarige passagier. De beambte moest zich in een ziekenhuis laten behandelen.

In drie talen wordt in het bijna verlaten station gewaarschuwd tegen zakkenrollers. In de hal beneden klinkt klassieke muziek. Lelylaan onveilig? ,,Wat een onzin! Het is hier hartstikke veilig'', zegt een jongen die zijn naam niet wilt zeggen. ,,Dit station krijgt veel te veel aandacht. Er wordt hooguit één keer per dag een tasje getrokken, dat gebeurt toch overal!'' Zijn vriend geeft toe dat zijn moeder hier wél bang zou zijn.

C. Kistemaker (58) zit op een bankje naar de voorbijlopende jongens te kijken. Ze reist al vier jaar een paar keer per week van Lelylaan naar Lelystad. De ophef rond de onveiligheid vindt ze `nogal overdreven'. ,,Ik hoor er meer van dan dat ik het ervaar. Zo'n anderhalf jaar geleden kwam vaak in het nieuws dat het hier zo gevaarlijk was, ik denk dan het zal wel, ik zie het niet. Terwijl ik hier ook in de winter kom, als het pikdonker is'', zegt ze.

Ze ziet wel iets in de toegangscontroles: ,,Ik ben zelf niet bang uitgevallen, maar er zijn bangelijke mensen die door de negatieve berichten dit station mijden. Met extra veiligheidsmaatregelen zou je die mensen wel weer terug krijgen.'' Het eerdere voorstel om geen conducteurs maar alleen nog machinisten op de trein te laten, lijkt haar `een stuk linker' dan de situatie op verschillende stations.

,,Voor de veiligheid is het wel beter, maar of het echt fraai is?'' Erik van den Berg (43) vraagt het zich af. Vroeger was het ook zo, maar toen moest het weer meer open worden omdat het zo'n onvrij gevoel gaf, herinnert hij zich. Hij heeft zelf nergens last van, maar ziet om zich heen dat anderen dat wel hebben. ,,Ik weet dat hier het nodige gebeurt. Voor degenen die op het perron staan is het veiliger als de toegang gecontroleerd wordt''.

Aan de overkant van de rails staat Medina (20). Ze vindt de extra veiligheidsmaatregelen `een goed idee', hoewel ze dan niet meer met haar OV-studentenkaart zwart kan rijden. ,,De mensen die je lastigvallen, zijn altijd de mensen zonder vervoersbewijs. Ze zitten ook vaak in de metro, gaan dan op je schoot zitten en zo. De ene keer ben jij de pineut, de andere keer iemand anders. Het is gewoon vervelend. Na tien uur neem ik liever de bus of een taxi.''