Samenzweren na de staatsgreep

Sinds de mislukte staatsgreep tegen president Chávez gonst het van de complottheorieën in Venezuela. ,,We sturen hem opnieuw de laan uit.''

,,Gespannen kalmte'', grijnst ingenieur Isaïas Lozano over de situatie in de stad. Op straat is nog steeds geen politie te zien. Wel af en toe wat militairen. ,,Natuurlijk is de politie bang voor de aanhangers van Chávez'', zegt Isaïas. ,,De gemeentepolitie van Caracas is immers door de Amerikanen getraind om de coup tegen Chávez te plegen. Die is mislukt, en nu vrezen ze wraak.'' Samen met twee maten zit hij aan een tafeltje in de drukke winkelstraat Sábana Grande. Met kopjes koffie voor hun neus doen ze wat Venezolanen nu eenmaal het liefste doen: analyseren en speculeren. De meest fantastische complottheorieën doen deze dagen ronde.

Het `bewijs' voor de rol van Verenigde Staten bij de coup tegen Chávez zou de aanstelling zijn van de Amerikaanse politieadviseur Praton door de rabiate anti-Chávez burgemeester Alfredo Peña van Caracas, menen Isaïas en zijn kameraden. De Amerikanen zouden de rechtse staatsgreep van werkgeversvoorzitter Pedro Carmona hebben gesponsord ,,omdat ze bang zijn dat de linkse revolutie van Chávez zich uitbreidt naar de rest van het continent.''

Inderdaad gaf de woordvoerder van het Witte Huis, Ari Fleischer, de afgelopen dagen toe dat Washington de Venezolaanse populist liever kwijt was dan rijk. Ook gaf hij toe dat er gesprekken zijn gevoerd, zowel met Carmona als met de hoogste Venezolaanse legerleider Lucas Rincón. ,,Dus zitten de Amerikanen achter de coup'', concluderen Isaïas Lozano en zijn kameraden. Was hij immers niet dezelfde generaal Rincón die afgelopen vrijdag voor de televisiecamera's van de hele wereld het valse bericht voorlas dat Chávez was afgetreden? ,,Maar waarom zit Rincón dan nog steeds op zijn post?'', wil ik weten. Geërgerd kijken de mannen naar elkaar. Op deze vraag hebben ze geen antwoord. ,,Natuurlijk weten jullie dat niet'', bemoeit het volgende tafeltje zich ermee. ,,Omdat jullie niet willen zien dat het een zélfcoup van Chávez was. Eén grote manoeuvre om de oppositie het zwijgen op te leggen.''

In het kantoor van krantenmagnaat Miguél Henrique Otero staat de airco op ijs. ,,Negentig procent van het leger is nog steeds tegen Chávez'', weet de eigenaar van de voormalige kwaliteitskrant El Nacional. ,,Die ochtend was ik helemaal tevreden'', zegt Otero over de dag na de staatsgreep. De beurs schoot omhoog. En een werkgeversvoorzitter was de aangewezen persoon om de economie uit het slop te halen, meent Otero. ,,Anders hadden we een vakbondsleider tot president moeten benoemen. Dat schiet niet op.'' In zijn enthousiasme om korte metten met Chávez te maken, sloeg Carmona echter door, meent Otero. ,,Alsof hij een bedrijfsovername runde'' ontbond hij het parlement, en stelde pas over een jaar verkiezingen in het vooruitzicht. ,,Stom'', zegt Otero. Maar niet helemaal de schuld van Carmona ,,omdat hij in handen kwam van de meest extreme groep onder de militairen.'' Praat Otero de staatsgreep op deze manier goed? ,,Nee'', zegt de krantenmagnaat. ,,Toen ik laatst in Washington met Reich sprak..'' Met Otto Reich? De directeur-generaal Westelijk halfrond van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken? Heeft Otero met hem gesproken over het wegsturen van Chávez? ,,Ach, schrijf dat maar niet op'', wappert Otero. ,,In elk geval zei Reich toen heel duidelijk: we willen dat het op democratische wijze gebeurt.''

Complotten en nog eens complotten. Wat gaat er nu gebeuren, vraag ik Otero tenslotte. De krantenmagnaat glimlacht. ,,Als journalist raad ik je aan de komende dagen nog even te blijven.''

In het chique restaurant El Rucantino dineren advocaat Germán Salazar en gepensioneerd rechter Luis Molina met elkaar. Ze klinken op het gesprek dat ze net met de voorzitter van de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS) hebben gehad. Ze vertegenwoordigen een groep van 1.200 magistraten uit de `hogere echelons van de rechterlijke macht' die de OAS hebben duidelijk gemaakt dat ,,rebellie tegen een gekozen president grondwettelijk kan zijn.'' En eigenlijk zou Chávez geen president meer zijn, omdat hij na de coup niet opnieuw volgens de regels is ingezworen. De mannen lachen. ,,Wist u dat meer dan de helft van de grote beslissingen op deze wereld vallen via juridische foefjes?'', zegt rechter Molina. Ook zij raden me aan om nog even te blijven. ,,Dan kunt u de nieuwe rebellie zo meteen met eigen ogen zien.''