Kabinet-Kok viel geen dag te vroeg 4

De eerste reacties na de bekendmakingen van Kok spreken van diep respect. De gang van zaken van de laatste dagen noopt tot een nuancering van dit beeld voordat het kortetermijndenken een plaats krijgt in de geschiedenisboeken. Het was immers iedereen die de zaak volgde al duidelijk dat het hele kabinet zou vallen. In die zin was het geen oorspronkelijke keus van Kok meer, maar een logische, en zelfs een die door Pronk werd versneld.

Kok had gedurende een achttal jaren verantwoording kunnen afleggen en nemen, maar heeft dit niet gedaan. Door te verwijzen naar het te verschijnen rapport heeft hij jarenlang een discussie vermeden. De Kamer (Wallage/Bolkestein en later Melkert/Dijkstal) heeft dit toegestaan.

De bevindingen van het NIOD-rapport niet de militairen maar de politiek is verantwoordelijk kunnen voor Kok niet verrassend zijn geweest. Dus respect? Nee, `eindelijk' is het juiste woord.

Van dit kabinet werd vaak gezegd dat er geen personele consequenties werden getrokken. Door nu het aftreden naar het collectief te trekken is opnieuw een verkeerde invulling aan het begrip ministeriële verantwoordelijkheid gegeven. De leegheid van dit gebaar zal blijken doordat meerdere van de huidige bewindslieden terugkeren in een volgend kabinet.