Britse regering kiest voor betutteling

De Britse minister van Financiën Gordon Brown heeft in zijn nieuwe begroting gekozen voor de stimulering van één bepaalde sector van de economie, de gezondheidszorg, waar sprake is van een bijna-monopolie van de Britse overheid.

Zijn vijfjarenplan zou het percentage van het bruto binnenlands product (bbp), dat door de Nationale Gezondheidsdienst (NHS) voor zijn rekening wordt genomen, met bijna twee procent laten stijgen. Als je dat beschouwt als twee procent van een arbeidsjaar, houdt dat in dat de Britse belastingbetalers in feite gevraagd wordt om voor de gezondheidsdienst – die al een half miljoen werknemers telt – bijna een week extra onbetaald te werken, waardoor het totaal op meer dan twintig dagen per jaar komt.

Weinig Britse belastingbetalers geloven werkelijk dat extra overheidsuitgaven alléén het juiste antwoord vormen op de problemen van de gezondheidsdienst op de terreinen van leiderschap, moreel en organisatie. Zij begrijpen ook dat de technologische vooruitgang het voor de NHS mogelijk maakt om iedere hoeveelheid extra geld met gemak te verstouwen.

Het Wanless-rapport, waarop de nieuwe plannen van de minister zijn gebaseerd, is een brave optelsom van de financiële gevolgen van een aantal ambitieuze langetermijnambities van de nationale gezondheidsdienst. Het fundamentele uitgangspunt is echter een ouderwets model van overheidsbetutteling, dat op gespannen voet staat met de retoriek van de vrije keuze, die zelfs Brown zegt te onderschrijven.

Mensenlevens zijn geen getallen. De echte drijvende krachten achter de uitgaven aan gezondheidszorg zijn de persoonlijke, irrationele en onvoorspelbare beslissingen die individuen nemen over de kwaliteit van hun eigen leven. Het op grote schaal uitbreiden van een systeem van publieke gezondheidszorg, waarin de overheid alle sleutelbeslissingen neemt, is in feite inhumaan. Er zijn zeer progressieve manieren waarop een groter deel van het bruto binnenlands product aan gezondsheidszorg kan worden besteed, terwijl de patiënten zelf de beslissingen mogen nemen. De belastingvoordelen, die minister Brown zegt te willen, kunnen bijvoorbeeld aan de zorgverzekeringen gekoppeld worden.

Het is achterlijk om nog eens vijf dagen van ieders werktijd te besteden aan de voortzetting van een dirigistisch model dat al vanaf 1946 niet goed functioneert.

Onder redactie van Hugo Dixon. Voor meer commentaar: zie www.breakingviews.com. Vertaling Menno Grootveld.