Belasting hoger voor Britse zorg

De Britse regering gaat voor het eerst meer inkomstenbelasting heffen om de noodlijdende openbare gezondheidszorg te verbeteren met een jaarlijkse extra injectie van 8,5 miljard pond (13,6 miljard euro).

Dat heeft de minister van Financiën, Gordon Brown, gisteren bekendgemaakt in een begroting waarmee de regering van premier Blair haar politieke lot verbindt aan de herhaaldelijk beloofde modernisering van de National

Health Service (NHS). Labour schuwde directe belastingverhogingen sinds het vijf jaar geleden aan de macht kwam om het verwijt van kiezers uit de middenklasse te ontlopen een socialistische tax-and-spend-partij te zijn.

Met de historische belastingverhoging van één procent komen de laagste en hoogste belastingschaal uit op respectievelijk 23 en 41 procent, nog steeds veruit het laagste van Europa. De totale uitgaven voor de zorg moeten over vijf jaar uitkomen op 106 miljard pond, of 9,5 procent van het bruto binnenlands product, grofweg gelijk aan wat Duitsland en Frankrijk nu aan zorg uitgeven (in Nederland is dat 8,6 procent). Werkgevers moeten ook een procent extra aan premies betalen.

Verbetering van de NHS is met de verbetering van de spoorwegen de eerste behoefte van Britse kiezers, die Blair daartoe vorig jaar een tweede regeringstermijn gunden. Om over drie of vier jaar opnieuw te winnen moet Blair snel tastbare resultaten in de publieke sector laten zien.

De NHS, hoeksteen van de Britse naoorlogse verzorgingsstaat, werd in 1946 opgericht om alle Britten ongeacht klasse en inkomen medische zorg te geven zonder dat ze daarvoor bij huisarts, ziekenhuis of apotheker hoeven te betalen. Dat systeem kraakt in zijn voegen door hoge kosten, bureaucratie en slechte resultaten. De problemen zijn verder geëscaleerd door geldgebrek onder Conservatieve regeringen. Maar ook onder Labour bleven de wachtlijsten lang en genezingsstatistieken de slechtste van Europa.

De NHS is sinds het uiteenvallen van het Rode Leger met een half miljoen werknemers het grootste staatsbedrijf van Europa. De efficiëntere mengvormen van particuliere en openbare zorg die in de rest van Europa de norm zijn, blijven voor de meeste Britten taboe. [Vervolg: BROWN: pagina 17]

BROWN

Belastingverhoging is politieke gok

[Vervolg van pagina 1] Brown erkende vanochtend dat de belastingverhoging ,,een politieke gok'' is. Vasthouden aan de NHS is volgens hem ,,een fundamentele keuze'', die ,,het karakter van het land'' de komende jaren zal bepalen. Hij zei dat de extra investeringen hand in hand zullen gaan met hervormingen zoals financiële beloningen en grotere zelfstandigheid voor ziekenhuizen en artsen die goed presteren en de oprichting van een nieuw onafhankelijk toezichtsorgaan.

Tory-leider Iain Duncan Smith zei dat Labour zijn verkiezingsbelofte om geen belastingen te verhogen schendt en Britten blijft veroordelen tot ,,tweederangs publieke diensten''. Charles Kennedy, leider van de Liberal Democrats (het `Britse D66') juichte het extra geld toe, maar zei dat het ,,voor veel patiënten vijf jaar te laat'' komt.

Brown deelde gisteren over de hele linie douceurtjes uit, waaronder verhoging van de kinderbijslag, meer geld voor middelbare scholen, het bevriezen van benzineaccijnzen, het afschaffen van belasting op bingokaarten en een vermindering van de accijns voor `kleine biermerken' met 14 pence (22 eurocent) per glas, die nog vóór de wereldkampioenschappen voetbal van kracht wordt, aldus Brown. Hij maakte ook een belastingverhoging bekend voor oliemaatschappijen die in de Noordzee werken en voor buitenlandse banken. Dat drukte gisteren de aandelenkoersen in de City.

Volgens de regering wordt de begroting gedragen door de relatief gezonde Britse economie. Minister Brown schroefde zijn groeivoorspelling voor de lange termijn gisteren op van 2,5 naar 2,75 procent. Inflatie (2,5 procent) en werkeloosheid zijn de laagste van Europa, terwijl de staatsschuld versneld is afgelost.

Het Verenigd Koninkrijk voldoet volgens Brown nu riant aan de zogeheten `Maastricht-criteria' voor toetreding tot de euro, maar het land treft daartoe vooralsnog alleen technische en geen politieke voorbereidingen. Brown zou, anders dan premier Blair, zeer sceptisch zijn over Britse toetreding tot de euro.

breaking views: pagina 17