Onhandige dansjes in Technicolor

8 femmes van François Ozon is een film die blinkt als stras en ruikt naar bloemen met de geur van wc-verfrisser. De sneeuw op het land ziet eruit als filmsneeuw, onbeweeglijk en waspoederwit. Er loopt een hertje in dat geen voetsporen nalaat. Het huis waarin Ozon zijn acht vrouwen uit de titel samenbrengt, staat midden in dat witte tapijt, maar als je met dit sneeuwbolletje schudt blijft alles stil liggen.

Het Franse wonderkind Ozon, wiens vorige film Sous le sable veel succes had, wilde naar eigen zeggen al lang een film met alleen maar vrouwen maken. Pogingen om George Cukors The Women opnieuw te verfilmen, strandden op de rechten, dus koos hij het obscure Franse toneelstuk 8 femmes, een moordmysterie in Agatha Christie-stijl dat hij omwerkte tot een octet voor de fine fleur van de Franse actrices. Onder anderen Catherine Deneuve, Fanny Ardant en Isabelle Huppert geven gestalte aan de plakplaatjes die Ozon uit het grote filmsterrenboek knipte. Hij kleedde ze in Christian Diors new look, de optimistische mode van de jaren vijftig, en liet ook de klok in die jaren stilstaan.

Ozon bewees al eerder met de Fassbinder-remake Goutes d'eau sur pierres brulantes plezier te hebben in het filmische eerbetoon. Fassbinder stak hij met recht naar de kroon, maar nu hij de door Fassbinder aangeduide weg in de richting van de musical en het melodrama van Douglas Sirk inslaat, kun je wat meer vraagtekens zetten bij zijn pogingen de filmgeschiedenis te reviseren. Bewondering hebben voor de bijna perfecte kunstmatigheid van deze film is niet genoeg. Het kleurrijke ensemblespel en de muzikale intermezzi zijn allesbehalve comfortabel. 8 femmes is geen Amélie!

Ozon heeft wel degelijk geprobeerd wat van zijn eigen, seksueel georiënteerde schaduwen in zijn Technicolor-schilderij aan te brengen. Homoseksualiteit, incest en hyperheteroseksualiteit zijn bekende Ozonthema's die ook nu de kop opsteken.

8 femmes is ook door bewuste imperfectie meer dan een stijloefening. Als de toeschouwer alles wat hij ziet voor zoete koek zou slikken, of zich er juist met kiespijn vanaf zou wenden, dan zou hij zich te zeer laten meeslepen en het zicht op de bijna Brechtiaanse vervreemding van deze film verliezen. Er wordt soms slecht geacteerd, vals gezongen, onhandig gedanst, een shot te lang aangehouden, raar gemonteerd, om je als toeschouwer bij de les te houden. Hoewel ik niet denk dat Ozon iets van vrouwen begrijpt, begrijpt hij veel van de stereotypen die er over hen bestaan. De deconstructie daarvan speelt een belangrijke rol in de plot.

Het theatrale acteren in 8 femmes beviel mij wel, vooral van Fanny Ardant en Isabelle Hupert. Het hyperrealisme van de leugen raakt ook in dit geval dichter aan iets waars en authentieks dan de werkelijkheid zelf.

Het nadeel van de gekozen aanpak is dat de klap die Ozon uitdeelt ondanks de ontroerende en vervoerende kwaliteiten van de film pas met vertraging aankomt. Daardoor kan het erop lijken dat hij zijn doel mist.

8 femmes. Regie: François Ozon. Met: Catherine Deneuve, Isabelle Huppert, Emanuelle Béart, Fanny Ardant, Virginie Ledoyen, Danielle Darrieux, Ludivine Sagnier, Firmine Richard. In 20 bioscopen.