Kamer: respect voor aftreden Kok

De Tweede Kamer heeft met respect en waardering gereageerd op het besluit van premier Kok af te treden en de wijze waarop hij daarin het voortouw heeft genomen.

Kok verklaarde gisteren nadrukkelijk zèlf het initiatief te hebben genomen tot de val van zijn kabinet en zei dat de rest van de ministers en staatssecretarissen zich bij die beslissing heeft aangesloten.

Niet eerder in de parlementaire geschiedenis kwam op deze wijze een einde aan een kabinet. Bij eerdere kabinetscrises lag er altijd een conflict met het parlement of interne verdeeldheid aan ten grondslag.

Kok zei gisteren in een verklaring in de Tweede Kamer: ,,Ik ben tot de slotsom gekomen dat de ernst van de bevindingen van het NIOD (...) niet zonder politieke consequenties mogen blijven. Derhalve heb ik na zorgvuldige afwegingen besloten mijn ontslag aan te bieden. De overige ministers en de staatssecretarissen hebben daarop besloten eveneens hun ontslag aan te bieden.''

Een meerderheid van de Tweede Kamer wil op korte termijn beginnen met een parlementaire enquête over Srebrenica. Alleen de VVD twijfelt hier nog over. Volgens de PvdA moet een enquête in het teken van ,,waarheidsvinding'' staan, andere partijen (D66, GroenLinks) menen dat die vooral gebruikt moet worden voor publieke verantwoording. Enkele partijen (CDA, SGP) menen dat de Tweede Kamer niet het goede instituut is om een enquête te houden, omdat die medeverantwoordelijkheid draagt voor het besluit tot uitzending van Dutchbat. Zij pleiten ervoor dat de Eerste Kamer die taak op zich neemt. PvdA en D66 willen de enquête nog in de zomer afronden.

PvdA-leider Melkert noemde de val van het kabinet ,,een bittere pil'' voor Kok. VVD-voorman Dijkstal sprak van ,,een zeer tragische zaak'' en zei ,,onder de indruk (te zijn) van de minister-president''. Fractievoorzitter Balkenende (CDA) noemde het optreden van Kok ,,indrukwekkend''. Hij verklaarde het opmerkelijk te vinden dat Kok zelf de beslissing had genomen af te treden.

Kok nam nadrukkelijk afstand van de suggestie dat het einde van het kabinet versneld was door uitlatingen van minister Pronk, afgelopen maandag. Pronk liet toen weten zelf al ,,conclusies te hebben getrokken'' uit het NIOD-rapport, hetgeen geïnterpreteerd werd als een aankondiging tot aftreden van Pronk. Kok ontkende dat gisteren overigens met klem.

,,Wie mij beter kent weet dat het een honderd procent integere, eigen, persoonlijke afweging is geweest'', aldus de premier. Vanmiddag zou de Kamer debatteren over het aftreden van het kabinet. Nu het kabinet demissionair is, zal het geen controversiële beslissingen meer nemen.