`Het Nederlandse voetbal zit in een renovatieperiode'

Als prof heeft Ajax-aanvoerder Christian Chivu (21) nog nooit een prijs gewonnen. Met de Amsterdamse club kan hij dit seizoen de landstitel én de beker veroveren. De Roemeen is ook trots dat Feyenoord in de finale van de UEFA Cup staat.

Een dorp onder de rook van Amsterdam op een bleke woensdagmiddag. Het terrein van de plaatselijke voetbalclub ligt er verlaten bij. Een eenzame fietser nadert het complex. Verbaasd kijkt hij om zich heen. Het zal toch wel doorgaan? Aan niets valt te merken dat hier een van de meest talentvolle voetballers uit de Nederlandse eredivisie staat. Christian Chivu, aanvoerder van Ajax en reserve-aanvoerder van het Roemeense elftal, is een half uur te vroeg.

Op verzoek van de plaatselijke kapper geeft hij deze middag een training aan de lokale voetbaljeugd. Urenlang doet hij voor hoe je een bal aanneemt, een passeerbeweging maakt en hoe je bij balverlies positie moet kiezen. Na afloop deelt hij handtekeningen uit. De toewijding en het geduld springen in het oog, maar komen niet uit de lucht vallen. ,,Toen ik een klein jongetje was, keek ik ook op naar voetbalsterren. Nu ik zelf een bekende speler ben, weet ik dat ik een maatschappelijke rol te vervullen heb. En dat doe ik graag.''

Chivu trekt deze gedachte door naar het veld. Dat hij een rolmodel is voor kinderen heeft zich stevig genesteld in zijn onderbewustzijn. Het weerhoudt hem ervan om in het heetst van de strijd een elleboogstoot uit te delen. ,,Ik moet mij gedragen.''

Een voorbeeldige, maar ook opvallende uitspraak van een man die in zijn eerste wedstrijden voor Ajax drie rode kaarten kreeg. ,,Ik was negentien jaar en wilde mij bewijzen. Dan gebeuren die dingen. Maar ik heb ervan geleerd. De gele kaart die ik twee weken geleden kreeg, was de eerste in twee jaar. Niet slecht voor een verdediger.''

De aangeleerde zelfbeheersing is slechts één aspect van de ontwikkeling die Chivu in zijn drie seizoenen bij Ajax heeft doorgemaakt. Van vleugelverdediger `promoveerde' hij naar de verantwoordelijke positie van laatste man. Chivu werd een belangrijk fundament van het team dat dit seizoen goede resultaten haalt. Trainer Ronald Koeman zette de voorlopige kroon op die ontwikkeling door hem de aanvoerdersband te geven. Dat lijkt misschien wat veel voor een jongen van 21. ,,I can deal with it'', zegt de Roemeen droogjes, die de Nederlandse taal verstaat maar – op voetbaljargon na – niet echt spreekt.

De magerste jaren die Ajax sinds decennia beleefde, zijn volgens Chivu niet nadelig geweest voor zijn persoonlijke ontwikkeling. ,,De club heeft het zwaar gehad. Er waren veel wisselingen in de spelersgroep, in de technische staf en in het bestuur. Bovendien voetbalden we vaak slecht. De resultaten waren ernaar. Maar al die negatieve dingen hebben mij sterk gemaakt. Het dwingt je om problemen op te lossen, om te zoeken naar verbetering.'' Dat proces kreeg een enorme stimulans tijdens het Europees kampioenschap in 2000. Chivu stond met Roemenië in de confrontaties met Portugal en Engeland rechtstreeks tegenover twee giganten: Figo en Beckham. ,,Ik merkte toen dat ik daar tegen opgewassen was. Voetballend én mentaal.''

Vooral tegen Engeland maakte Chivu indruk. In het beslissende groepsduel hield hij Beckham in bedwang en opende hij bovendien de score. Dat doelpunt leidde tot een 3-2 zege voor de Roemenen. De Engelsen konden naar huis.

De linksback had zich hiermee nadrukkelijk in de kijker gespeeld. Niemand ging er dan ook van uit dat hij na die zomer nog in Amsterdam zou voetballen. Maar Chivu had het gevoel nog niet toe te zijn aan een avontuur in Italië, Spanje of Engeland. Bovendien had hij het enorm naar zijn zin in Amsterdam. Zijn contract werd opengebroken en verlengd tot 2006. ,,Veel mensen verklaarden mij voor gek. Maar ik trok en trek mij weinig aan van wat andere mensen zeggen. Ik volg mijn eigen weg.''

Spijt heeft hij van zijn beslissing niet gehad. Zeker niet nu Ajax, bijna sluipenderwijs, de landstitel én de nationale beker in het vizier heeft. Als prof heeft Chivu nog nooit een prijs gewonnen. Daarom is hij ook enorm op de dubbel gebrand. ,,We hebben het volledig in eigen hand en ik ben er ook van overtuigd dat we het gaan halen. Het zelfvertrouwen is groot. In het voetbal draait alles om prijzen. Je kunt nog zo goed zijn, als je geen prijzen wint, weet na verloop van tijd niemand meer wie je bent.''

Over trainer Koeman is Chivu zeer positief, ook al vindt hij dat de trainers vóór hem ook hun steentje aan het huidige succes hebben bijgedragen. ,,Maar Koeman krijgt straks natuurlijk de volle glorie. Hij is ook een heel goede trainer. Als oud-topspeler weet hij precies wat er in ons omgaat. Hij zit op onze golflengte. Er is geen sprake van nutteloze hiërarchische elementen. Eigenlijk hebben we met hem niet alleen een nieuwe trainer gekregen, maar ook een vriend.''

Volgens Chivu heeft het Nederlandse voetbal momenteel een slecht imago in het buitenland. Toch denkt de Ajacied dat de kwaliteit zo slecht nog niet is. ,,Het Nederlandse voetbal zit in een renovatieperiode. Maar Feyenoord staat niet voor niets in de finale van de UEFA Cup. Het klinkt misschien vreemd uit de mond van een Ajacied, maar ik ben daar trots op. Het is hét bewijs dat de competitie hier toch heel behoorlijk is.''

Aan Chivu valt weinig te merken van de `popsterallures' die jonge voetbalmiljonairs vaak worden toegedicht. Hij wil daar ook niets van weten. ,,Voetbal is niet het belangrijkste in mijn leven, dat is mijn familie. En dan heb ik het nog niet eens over alle ellende in de wereld. Ik heb meer geluk gehad dan de meeste mensen. Aan de andere kant heb ik er ook hard voor gewerkt. Ik had er nooit van kunnen dromen dat ik ben waar ik nu ben. Aanvoerder van Ajax, dichtbij het kampioenschap en de beker.''

En dan volgend seizoen hoogstwaarschijnlijk deelname aan de Champions League. Maar speelt Chivu dan nog voor Ajax? ,,Het schijnt dat de Italiaanse kranten al een half jaar beweren dat ik volgend seizoen in de Serie A speel. Ook de Nederlandse pers brengt mij in verband met buitenlandse clubs. Ik begrijp niet waar ze die informatie vandaan halen. Ik heb een contract bij Ajax tot 2006. Aanbiedingen hebben me nog niet bereikt. En daarbij: ik heb het hier enorm naar mijn zin. I really want to stay.''

Chivu erkent dat je in de voetballerij ,,nooit kunt weten weet wat er gebeurt'', maar dat hij zich thuisvoelt bij Ajax is duidelijk. ,,Het is een fantastische leerschool voor mij, die tot een climax kan komen met het behalen van de dubbel. Bovendien verheug ik mij op het weerzien met Bogdan Lobont (de Roemeense, door Ajax uitgeleende doelman, die volgend seizoen terugkeert in de Arena, red.). Hij komt weer bij mij in de buurt wonen. Dat wordt gezellig.''

De plaatselijke voetbaljeugd zal ook blij als Chivu niet vertrekt. Wie weet zit er vaker een gasttraining in. De buurjongetjes die geregeld bij hem aanbellen om te vragen of hij buiten komt voetballen, zullen dat echter tevergeefs blijven doen, zegt Chivu. ,,Ik vervul een maatschappelijke rol, maar ik heb ook mijn privacy nodig.''