Gusmão wordt eerste president Oost-Timor

Xanana Gusmão is volgens verwachting gekozen tot eerste president van Oost-Timor dat 20 mei onafhankelijk wordt. Gusmão won ruim 82 procent van de stemmen. De ex-guerrillaleider had één tegenkandidaat, Francisco Xavier do Amaral, die steeds heeft gezegd mee te hebben gedaan om de 800.000 Oost-Timorezen wat te kiezen te geven. Ruim 86 procent van de kiesgerechtigden bracht een stem uit in verkiezingen die door een overgangsbestuur van de VN zijn georganiseerd.

,,Ik word president voor de hele natie, niet alleen voor degenen die op me hebben gestemd'', zei Gusmão vandaag. De uitslag komt allesbehalve als een verrassing. De 55-jarige aanstaande president wordt door de bevolking gezien als de man die het getormenteerde Oost-Timorese volk van de bezetter Indonesië heeft bevrijd. Gusmão leidde de guerrilla die vanuit de bergen aanvallen uitvoerde op het Indonesische leger. Hij zat 7 jaar gevangen in Jakarta totdat in 1999 Oost-Timor in een referendum met grote meerderheid koos voor onafhankelijkheid.

In tegenstelling tot de grootste politieke partij van Oost-Timor, Fretilin, stelt de nieuwe president zich op als verzoener met de voormalige aartsvijand waarmee Oost-Timor de grens met het Indonesische West-Timor deelt. De bevolking heeft met de grote meerderheid die ze Gusmão heeft gegeven steun betuigd aan die toeschietelijke benadering van het buurland.

In de negentien jaar dat Oost-Timor een Indonesische `provincie' is geweest zijn naar schatting 200.000 mensen omgekomen door wandaden begaan door het leger. Alom is ook de overtuiging dat hetzelfde leger een sleutelrol heeft gespeeld in de gewelddadigheden van pro-Indonesische milities rond het referendum. Daarbij werden ruim duizend mensen gedood. Gusmão heeft voorgesteld de leden van deze milities amnestie te verlenen.

Gusmão staat voor de lastige taak de economische klap op te vangen wanneer de tijdelijke VN-regering vertrekt.