Durfal met emoties

Het moet een hard gelag zijn voor Paul Kuiken om passief thuis te moeten zitten, terwijl bankiers zich buigen over de toekomst van zijn bedrijf, telecomdienstverlener Landis. Kuiken staat in de sector bekend als een man die barst van energie en ambitie. Een durfal, die niet terugschrikt voor harde taal en gewaagde voorspellingen. Zijn onverschrokkenheid werd zijn ondergang.

Het Landis-bestuur werd vorige week op non-actief gesteld. De raad van commissarissen heeft van buitenaf een `statutair bestuurder' aangetrokken die de komende weken een `continuïteitsplan' moet presenteren aan de banken. Bij Landis heerst, wegens de kritieke situatie, absolute radiostilte.

Kuiken (43) is een telecomondernemer van de oude stempel. Uit het tijdperk dat de markt jaar na jaar onbeperkt doorgroeide en de verwachtingen exponentieel meegroeiden. Hij deed de mavo, de mts en studeerde elektrotechniek aan de Technische Hogeschool in Amsterdam. Vervulde vervolgens verkoop- en marketingfuncties bij onder andere Sony en Canon. En kreeg zijn eerste `echte' ICT-baan bij Koning & Hartman, een bedrijf dat later zou worden opgeslokt door automatiseerder Getronics.

Begin jaren negentig stapte Kuiken over naar ICT-dienstverlener HCS. Hij werd daar belast met de oprichting van nieuwe bedrijven. Toen HCS in de problemen raakte, weekte Kuiken een van die bedrijven, Landis, los van zijn werkgever. Het was 1991. De bestorming van de telecommarkt kon beginnen. In tien jaar tijd werd Kuiken multimiljonair. Hij bouwde een bedrijf met, eind 2000, 3.200 werknemers en een omzet van 670 miljoen euro. De verstokte Ajax-fan Kuiken kocht een skybox in de Amsterdam Arena.

Begin 2000 maakte Landis de overname bekend van Detron, dat gespecialeerd was in de bouw van netwerken. In Europa zouden telecomlicenties voor geavanceerde mobiele telefonie (UMTS of 3G) worden geveild en de verwachting was dat telecombedrijven grote behoefte aan netwerkbouwers zouden krijgen. Kuiken geloofde heilig in UMTS. Eind april van dat jaar reageerde hij dan ook geëmotioneerd toen de overname van Detron dreigde te mislukken. In het openbaar trok Kuiken de bestuurlijke kwaliteiten in twijfel van Detron-topman George Banken, die dwars was gaan liggen.

,,Als iemand me openlijk bedondert, vind ik dat ik daarvan moet genieten'', blikte Kuiken vorig jaar terug in het blad Managernet. ,,Dan wil ik winnen en dan zet ik mijn emoties ook in om te winnen.'' Hij won. Een paar weken later kwam de overname alsnog rond. Volgens geruchten zou George Banken, die nog een belang heeft van 7 procent in Landis, achter de huidige afzetting van Kuiken zitten.

In september 2000 was er nog geen vuiltje aan de lucht. Kuiken verklaarde vol zelfvertrouwen dat Landis ,,een derde van het Europese UMTS-netwerk'' zou gaan aanleggen. Maar vorig jaar werd duidelijk dat telecombedrijven hun UMTS-investeringen uitstelden. Kuiken moest honderden werknemers naar huis sturen. Landis werd een van de slechtst presterende beursfondsen van het jaar.

Kuiken wilde begin 2002 weer doen waar hij goed in was: overnames. Voor de distributietak van Landis werd een koper gevonden en met dat geld zou Kuiken het resterende bedrijf door de malaise loodsen. Toen de deal vorige maand afketste, raakte Landis in acute geldproblemen. Het bleek een vlucht vooruit te zijn geweest. In de hoogtijdagen van de jaren negentig zou Kuiken daarmee fluitend zijn weggekomen.