Amerikaanse slachtoffers zijn helden in Vietnam

We Were Soldiers bestaat voor het grootste deel van zijn 128 minuten uit een verfilming van de slag in de Ia Drang vallei in Vietnam in november 1965, de eerste grote veldslag tussen de Amerikanen en de Vietcong. Het is een film die zich niet met politiek wenst bezig te houden; de Amerikaanse soldaten die in de vallei vechten, vechten niet voor hun vaderland, maar voor hun kameraden, zoals tegenwoordig in Amerikaanse oorlogsfilms gebruikelijk is. Dit vernauwde patriottisme gaat hier nog wel goed samen met verheerlijking van de Amerikaanse family values. In We Were Soldiers wordt het zelfs voorgesteld alsof de soldaten pas op het slagveld echte Amerikanen worden. De persoonlijkheid van de soldaten mag alleen variëren tussen brave borst en ruwe bolster, blanke pit.

De slag is bombastisch realistisch verfilmd. De maker, Randall Wallace, schrijver, regisseur én producent van de film, heeft goed gekeken naar Saving Private Ryan en The Thin Red Line. Soldaat na soldaat wordt in close-up uiteengereten. Er zit regelmatig een spat bloed op de lens.

We Were Soldiers is gebaseerd op de memoires van de Amerikaanse kolonel Hal Moore en wil een monument oprichten voor de in Ia Drang gesneuvelde soldaten. Zelden heb ik een film gezien die zijn doel zover voorbij schiet. Van heroïek is op het slagveld geen sprake. Neem het lot van de iedereen tot lichtend voorbeeld gestelde soldaat Jack Geoghegan. Geoghegan (Chris Klein) sneuvelt als hij met een reeds gedode soldaat in zijn armen rechtop gaat staan en zo een prachtig doelwit vormt voor de al geruime tijd fluitende kogels van de Vietcong. Dat is geen heldendaad. Dat is dom. In We Were Soldiers zijn de soldaten geen helden, maar idioten. Mel Gibson, die kolonel Moore speelt op een manier die John Wayne jaloers zou hebben gemaakt, is de grootste idioot. Bespottelijk is de scène waarin hij aan een van zijn dochtertjes uitlegt wat oorlog is.

We Were Soldiers herdenkt ook de slachtoffers aan de andere zijde. Maar Wallace, die ook het scenario van Pearl Harbor schreef en Braveheart regisseerde, is niet opeens pacifist geworden. Dat We Were Soldiers de gesneuvelde Vietnamezen herdenkt, is eerder een gevolg van zijn bewust naïeve opvattingen. Oorlog wordt hier voorgesteld als iets dat mooi, schoon en goed zou kunnen zijn.

We Were Soldiers. Regie: Randall Wallace. Met: Mel Gibson, Madeleine Stowe, Greg Kinnear, Chris Klein, Sam Elliott. In 75 bioscopen.