`De enige vervanger van Chávez is God'

De bevolking van Venezuela is nog in verwarring na de teruggedraaide staatsgreep van afgelopen weekeinde. De oppositie liegt, maar de president ook, zegt men in een sloppenwijk van Caracas.

,,De enige die president Chávez kan vervangen is God zelf. En het is duidelijk dat God nog niet heeft besloten'', zegt Luis Leal. Hij verkoopt kranten bij de sloppenwijk El Valle. En aangezien de kranten altijd slecht over hem spraken, zegt Luis, vond hij eerst eigenlijk ook dat president Chávez niet deugde. ,,Tot de staatsgreep'', zegt Luis. Hoe gek deze president soms ook doet. Hoe eindeloos lang hij ook mag praten. ,,Als ze mijn president willen afzetten, zullen ze dat eerst per stembiljet aan mij moeten vragen.''

Luis zet de radio harder waarop Chávez na drie dagen weer te horen is. Samen met andere verkopers luistert hij naar het verhaal van zijn gevangenschap. Hoe Chávez drie dagen van de ene militaire basis naar de andere werd versleept. Hoe hij ten slotte van een soldaat die hem eten bracht, hoorde dat de coupplegers zeiden dat hij was afgetreden. Daarop zou de jongen pen en papier de cel in hebben gesmokkeld, waarop Chávez schreef dat hij niet was afgetreden. De jongen zou het papier stiekem per fax verstuurd hebben, en zo de waarheid aan het licht hebben gebracht.

,,Eerst geloofden we allemaal dat hij was afgetreden'', verklaart Luis. ,,Ik heb twee dagen gehuild'', vertelt de sigarettenverkoopster naast hem. ,,En geen enkel televisiestation zond meer iets anders uit dan soaps en tekenfims'', zegt een andere man.

De particuliere televisiestations uitten hun solidariteit met `interim-president' en werkgeversvoorzitter Pedro Carmona door een nieuws-blackout in te stellen. Het laatste dat Luis op televisie zag, was hoe de dichter Tarek William door de politie zijn huis uit werd gehaald en in elkaar geslagen. William was parlementarier van Chávez. ,,Toen dacht ik: het lijkt of Pinochet aan de macht is gekomen.''

Nog steeds is onduidelijk wie verantwoordelijk is voor de moord op ten minste elf demonstranten die de aanleiding vormde voor de coup. Vanaf de daken is geschoten door sluipschutters.

,,Ik liep met de demonstatie tegen Chávez mee'', vertelt de Venezolaanse journaliste Eurídice Ledesma. ,,We stuitten op de aanhangers van de president die met stenen begonnen te gooien.'' Maar opeens werd er vanaf twee daken door sluipschutters op de demonstranten geschoten. ,,Ik heb een fotograaf naast mij dood neer zien vallen. In totaal heb ik drie sluipschutters gezien. Ze waren in burger.''

Wie waren die sluipschutters? Naast de getuigenis van Ledesma staat die van de sportleraar Alejandro Sabala. Hij stond die dag bij de demonstranten die Chávez in zijn paleis verdedigden. ,,Ik zag vier sluipschutters op de daken. Ze waren in burger'', vertelt Sabala. ,,Drie van onze mensen zijn door hun kogels geraakt.'' Toen wist hij, zegt Sabala, dat het een staatsgreep was.

In zijn sloppenwijk Del Valle begon hij met het organiseren van het protest. Maar pas zaterdag, toen iedereen eiste dat Chávez voor televisie verscheen en zijn aftreden zou bevestigen of ontkennen, bereikten de demonstraties een hoogtepunt. De televisiestations, die altijd al anti-Chávez waren, bleven soaps uitzenden. Inmiddels had Carmona het parlement ontbonden, en een klein groepje mede-ondernemers tot minister benoemd. ,,Eerst was ik blij met Carmona'', vertelt de eigenaar van de mobiele telefoonwinkel tegenover de sloppenwijk.

Zijn probleem met Chávez is dat hij zich uitgesloten voelt. ,,Hij preekt de revolutie van armen, en wie ben ik? Een oligarch die ervoor verantwoordelijk is dat de anderen minder hebben?'' Bang voelt hij zich, zegt de winkelier weggedoken in zijn ruitjeskostuum. En nu, na de terugkeer van Chávez, en alle plunderingen van het afgelopen weekeinde, is hij nog veel banger. ,,Maar je moet de dingen wel volgens de grondwet doen'', meent hij. ,,Dit maakt alles nog veel erger.''

Hoog tussen de huisjes van de sloppenwijk zit Belkis ontmoedigd op haar stoepje. Van Chávez-aanhangster was ze de afgelopen drie jaar Chávez-haatster geworden. De televisie kon haar niet genoeg negatieve verhalen over hem aanreiken. ,,Nu weet ik niet meer tegen wie ik ben. De oppositie liegt, en Chávez liegt. Iedereen smeedt zijn eigen complot.'' Hoe het verder moet weet ze niet. De bond van ondernemers zegt opeens dat ze niets met de coup van hun eigen voorzitter te maken hadden. De legerleiders die eerst verkondigden dat Chávez was afgetreden, beweren nu dat ze nooit tegen de democratie in opstand zijn gekomen. ,,Ze roepen nu allemaal vrede en eenheid. Maar het is manipulatie'', weet Belkis. Even kijkt ze naar de papagaai die ze ooit `Chávez' heeft leren roepen. ,,Ik ben bang dat de toekomst is dat we elkaar af blijven maken.''