Tolpoortjes op het net

Hoe lang duurt het om een browser te bouwen? De eerste versies van Mosaic (het latere Netscape) kostten de programmeurs een paar weken. In het geval van Mozilla meer dan vier jaar. Waarschijnlijk, want de eerste officiële versie van Mozilla, de open source variant op Netsccape, moet nog verschijnen.

Toen Netscape, dat een van de eerste internetondernemingen was, in 1998 werd overgenomen door America Online (AOL) is besloten om de broncode van de browser openbaar te maken. Het idee hierachter was dat alle programmeurs ter wereld mee zouden kunnen werken aan een betere browser. Het initiatief werd met vreugde begroet door de open source-beweging en de pioniers van het internet. Mozilla zou net zo'n succes worden als Linux. Dit niet-commerciële besturingssysteem wordt in stand gehouden en verder ontwikkeld door tienduizenden vrijwilligers verspreid over de hele wereld. De beste nieuwe ideeën en de beste code worden overgenomen in nieuwe versies.

Mozilla, dat een bedreiging voor de expansie van Microsoft moest worden, werd niet zo'n succes als Linux. De open source-browser is wel gebruikt als basis voor nieuwere versies van Netscape, maar een eigen browser moet nog verschijnen. De strijd tegen Microsoft is al lang verloren.

Binnenkort komt Mozilla 1.0 uit, beloven de ontwikkelaars op Mozilla.org. Als de browser lijkt op de laatste betaversie 0.9.9, is het een bruikbaar programma. Versie 0.9.9 is een snelle browser die beter presteert dan de laatste versies van Netscape. Er gaan geruchten dat AOL Mozilla gaat verspreiden onder zijn abonnees. Als dat gebeurt, zal Internet Explorer niet in onbruik raken, maar ontstaat er wel weer concurrentie op de browsermarkt.

Je kunt je afvragen of dat belangrijk is. Op zich is er niet veel te verdienen met het maken van browsers. Een nieuwe, gratis, browser betekent wel dat de macht van Microsoft een beetje afbrokkelt. Veel sites werken alleen met Internet Explorer, waardoor internetgebruikers gedwongen worden software van Microsoft te gebruiken. De kindersite Kinderconsument.nl, een site die kinderen veilig leert internetten, is met Netscape niet goed op te vragen. De letters hebben een rare groene kleur waardoor de teksten nauwelijks leesbaar zijn.

Als een site alleen met Explorer werkt, is de keuze aan besturingssystemen beperkt. Je moet Windows of Macintosh gebruiken. Linux kan niet, want daar is geen versie van Explorer voor.

Microsoft heeft de laatste jaren het internet overgenomen. De meest gebruikte internetprogramma's van het eerste uur, Netscape en Eudora, zijn vervangen door Explorer en Outlook. Deels omdat consumenten zelf voor deze programma's hebben gekozen, maar vooral omdat ze op alle pc's voorgeïnstalleerd zijn. De concurrenten zijn buiten spel gezet omdat gebruikers geen echte keuze wordt gelaten. Idealisten die toch voor andere programma's en besturingssystemen kiezen, ontdekken vervolgens dat internet minder toegankelijk is voor ze.

Microsoft wil meer dan een monopolie op internetprogramma's. Ook de infrastructuur van het net wordt in de toekomst waarschijnlijk gedomineerd door Microsoft. Microsoft heeft nieuwe internetprotocollen ontwikkeld die straks net zo'n belangrijke rol gaan spelem als de traditionele internetstandaarden als TCP/IP en HTTP, schrijft het online technologiemagazine ZDNet. Er is echter een groot verschil tussen de oude en nieuwe protocollen. De oorspronkelijke internetstandaarden zijn gratis en bedoeld voor iedereen. De technologie van Microsoft is gepatenteerd en kost geld. Internetdeskundigen vrezen dat bedrijven als Microsoft en IBM, dat ook technologie voor de netinfrastructuur maakt, in de toekomst tol gaan heffen. Als de nieuwe protocollen standaarden worden, gaat een groot deel van het internetverkeer langs de gepatenteerde technologie van commerciële bedrijven. De huidige standaarden zijn bepaald door non-profit organisaties.

Is deze ontwikkeling tegen te houden? Alleen als bedrijven en consumenten heel zorgvuldige keuzes maken.

Websites: www.mozilla.org; www.mozillazine.org; www.kinderconsument.nl; www.zdnet.com

[klaver@nrc.nl] Vragen over internet? Stuur ze naar klaver@nrc.nl. Elke donderdagmiddag verschijnen de antwoorden op www.nrc.nl.