Oproep tot `jihad' in Amsterdam

Een demonstratie zondag in Amsterdam dreigde tot grootschalige rellen te leiden, maar de eigen ordedienst kon dat voorkomen.

Een demonstratie zaterdag in Amsterdam tegen het optreden van Israël tegen de Palestijnen begon rustig, maar liep snel uit de hand. De actie, waaraan voornamelijk mensen uit islamitische landen deelnamen, begon zaterdagmiddag op de Dam. Enkele honderden demonstranten hadden zich toen al in marsen om het plein warmgelopen. De politie schatte het totaal aantal deelnemers op ten minste tienduizend. Negentien demonstranten werden aangehouden, twee agenten raakten gewond. De organisatoren, de politie en burgemeester Cohen hebben toch hun tevredenheid uitgesproken met het verloop. Volgens Cohen heeft de eigen ordedienst van de organisatie erger voorkomen.

De ordedienst moest op last van de politie enkele borden weghalen waarop Sharon en Israël gelijk werden gesteld met Hitler en Nazi-Duitsland. Wat er werd gescandeerd, was in het Arabisch en andere talen en onttrok zich aan het corrigerend vermogen van de politie.

In deze groep werden strijdleuzen gescandeerd. Voor de nietingewijden was in ieder geval de kreet ,,jihad, jihad'' verstaanbaar en begrijpelijk. ,,Hamas, Hamas'', werd er geroepen en ,,Mohammed rasoel Allah''. Anderen maakten op plakkaten kenbaar dat zij het zionisme een ,,worldcancer'' vonden en dat het Midden-Oosten ,,zonder Israël'' moest.

Een demonstrant zwaaide met een plastic kalasjnikov. Populair was een foto van een dode baby met schotwond in de buik. Doeken met daarop het beruchte beeld van de Palestijnse vader en zijn zoontje, dat later zou worden gedood, werden uitgedeeld. De ordedienst greep niet in toen op de Dam de Palestijnse sjaals zo voor het gezicht werden gebonden dat alleen de ogen nog vrij waren.

Op het Rokin begon de mars om half twee met de vraag uit een geluidswagen ,,Geef de mars voor de vrede de ruimte''. Aanvankelijk verliep de tocht rustig. Sharon en Bush werden ,,de echte terroristen'' genoemd, Israelische producten moesten worden geboycot en Palestina moest ,,nu'' vrij. Er ontplofte een rookbommetje op de Vijzelgracht, de ordedienst suste kleine onderlinge ruzies en op het Weteringsplantsoen kwamen de politieruiters even in actie. Maar bij de hoek van de Utrechtsestraat vlogen terrasstoelen door de lucht en voerde de Mobiele Eenheid een korte charge uit. Enkele jongeren werden door aanhoudingseenheden opgepakt en afgevoerd. Hierna escaleerde het geweld.

Het eerste doelwit van de stenengooiers was een homocafé aan de Amstel. Vervolgens gingen, terwijl een geluidswagen opriep tot ,,Revolution, revolution'' de stenen door etalageruiten op het Rokin. Abri's moesten het ontgelden en cameramensen werden gemolesteerd. Politieruiters die de tocht leidden, kregen stokken naar hun hoofd geworpen. Een politiewagen riep om: ,,Gooi geen voorwerpen naar de politie, daar heeft u helemaal niets aan''.

Terug op de Dam om halfvier verzamelde zich een grote groep jonge Marokkanen bij het Nationaal Monument. Terwijl voor het Koninklijk Paleis nog diverse sprekers de VS en Israël de schuld gaven van de oorlog in het Midden-Oosten, daagden de jongeren de politie uit. Stenen, flessen en fietsbellen werden naar het tiental politieruiters gegooid dat voor hotel Krasnapolsky stond. Toen de agenten even later elders ingrepen, vlogen de stenen door de ramen van het hotel. Om de jongeren tot stoppen te manen, ging imam Haselhoef op de trap van Krasnapolsky zitten. Hij werd al snel geflankeerd door een tiental mensen van de ordedienst. De jongeren trokken zich daar niets van aan en keerden zich tegen hun eigen mensen. De imam en anderen moesten zich voor de stenenregen uit de voeten maken.

Inmiddels was op het podium voor het Paleis duidelijk geworden wat zich achter het monument afspeelde. Al was het omdat uit een politiemegafoon de boodschap klonk: ,,Stop het geweld of u eindigt in een politiecel''. Vanaf het podium werd de demonstranten voorgehouden dat de politie ,,hard optreedt'' en dat er ,,van beide kanten wordt geprovoceerd''.

De relschoppers verlegden hun aandacht naar de winkels op het Rokin, de Nieuwendijk en de stegen daartussen. Verscheidene etalages werden ingegooid.

Een eigenaar van een fotowinkel vertelde dat hij ternauwernood de plundering van zijn winkel had kunnen voorkomen. Om 17.15 uur reed een reinigingswagen over de Dam.