EU geeft geld aan de Palestijnen en praat met Israël

De Europese Unie geeft iedere maand miljoenen steun aan het Palestijnse Gezag. Steun aan terrorisme, vindt Israël. Maar dat doet de EU af als Israëlische propaganda.

De Europese Unie moet de Palestijnen waarschuwen dat de financiële kraan wordt dichtgedraaid als zij terrorisme blijven steunen. Dat zei een Israëlische diplomaat onlangs in de Jerusalem Post. In werkelijkheid dreigden Europese politici vorige week juist met bevriezing van de handelsbetrekkingen met Israël. De Palestijnen gebruiken volgens Israëlische premier Ariel Sharon Europees geld voor de aankoop van wapens en voor steun aan het terrorisme. De Europese financiële steun aan het Palestijnse Gezag is de Israëlische regering een doorn in het oog.

,,Israëlische propaganda'', zegt een woordvoerder van de Europese Commissie geërgerd. De EU hoopt in het Midden-Oosten ooit een bemiddelende rol te kunnen spelen. Daarom geeft Europa financiële steun aan de Palestijnse autoriteiten en probeert het met Israël in gesprek te blijven. Daarom ook verhinderen Groot-Brittannië, Duitsland en Nederland dat de EU sancties tegen Israël neemt wegens het militaire optreden in de Palestijnse gebieden. ,,Sancties zijn niet verstandig als Europa nog enige rol in het Midden-Oosten wil spelen'', zei een EU-diplomaat.

De EU heeft van 1994 tot vorig jaar totaal voor 1,446 miljard euro steun verleend aan de Palestijnen, inclusief 256 miljoen aan leningen van de Europese Investeringsbank. De EU-lidstaten steunden de Palestijnen ook nog eens met meer dan een miljard euro. Daarmee verschafte de EU meer dan de helft van alle internationale hulp aan de Palestijnen.

De humanitaire hulp van de EU wordt verstrekt via niet-gouvernementele organisaties, de Verenigde Naties en het Internationale Rode Kruis. De controle op het gebruik van dit geld laat volgens de Europese Commissie geen ruimte voor misbruik ten behoeve van terrorisme. De EU geeft ook ontwikkelingshulp aan de Palestijnse autoriteiten en Palestijnse organisaties voor specifieke projecten ten behoeve van onder anderen infrastructuur en gezondheidszorg. Hierbij is misbruik van het geld volgens de Commissie ook onmogelijk.

Maar de EU verstrekt daarnaast begrotingshulp, en daar zit volgens Sharon de mogelijkheid van misbruik ten behoeve van Palestijns terrorisme. Tussen 1994 en 1997 droeg de EU 80 miljoen euro bij aan de Palestijnse begroting. Sinds het begin van de intifadah in september 2000 gaf de EU begrotingssteun in de vorm van voorschotten, voor geld dat Israël weigert aan de Palestijnen af te dragen. Volgens de autonomie-akkoorden van Oslo kunnen de Palestijnse autoriteiten zelf geen invoerrechten innen. Dat gebeurt door de Israëlische douane, die vervolgens het geld aan de Palestijnen moet overmaken. Enkele jaren geleden was dat nog tussen de 30 en 50 miljoen euro per maand, maar hier kwam na het begin van de intifadah een einde aan.

De hoop was dat die voorschotten ooit van Israël teruggevorderd konden worden. Vorig jaar februari besloot de EU op voorstel van Eurocommissaris Chris Patten (Buitenlands Beleid) die hoop op te geven en de voorschotten in schenkingen om te zetten. De afgelopen twee jaar is zo 130 miljoen euro geschonken. Voor dit jaar is nog eens 110 miljoen euro voorzien. Op het ogenblik wordt tien miljoen euro per maand overgemaakt. De totale Palestijnse begroting bedraagt 90 miljoen euro per maand. Vijftig miljoen is afkomstig van Arabische landen.

De financiële controle op de besteding van dit geld was tot vorig voorjaar onvoldoende, vindt de Europese Commissie. Daarom is sindsdien een streng systeem ingevoerd. De Palestijnen moeten het geld op één rekening houden die onder controle staat van het ministerie van Financiën en er is een transparante boekhouding begonnen waarvan het Internationaal Monetair Fonds (IMF) de kwaliteit heeft bevestigd. Pas nadat het IMF heeft vastgesteld dat alles in orde is, maakt Brussel een nieuwe maandbijdrage voor de Palestijnse begroting over.

Een andere Europese financiële bijdrage is speciaal bestemd voor de Palestijnse politie. In totaal 14,25 miljoen euro heeft de EU de afgelopen twee jaar betaald voor antiterrorisme-training. Het project is de persoonlijke trots van de speciale gezant van de EU voor het Midden-Oosten, de Spaanse diplomaat Miguel Angel Moratinos. Met het geld is onder andere een forensisch laboratorium gebouwd, dat inmiddels door het Israëlische leger is verwoest.