De fraaie tristesse van een sixties-veteraan

Zanger Wally Tax maakte in de jaren zestig furore met The Outsiders. Met het album The Entertainer maakt hij zijn comeback.

Er is maar één reden om nostalgisch te zijn naar de jaren zestig, zegt Wally Tax (54). ,,Ik kijk met weemoed terug naar de tijd van mijn jeugd. Toen ik nog gezond was, zonder de plastic heup en de bionische schouder waarmee ik nu rondloop. Zo'n provo die bij het Lieverdje rondhing, ben ik nooit geweest. In moreel opzicht was ik het wel eens met het toenmalige studentenprotest, maar ik hield niet van massabijeenkomsten. Vooral niet als de politie erbij kwam, met knuppels en traangas. Ik was veel te laf om me daartussen te begeven. Met The Outsiders beperkten we ons tot muzikaal protest. Luister nog maar eens naar Thinking about today, dat is een goed voorbeeld van onze rebelse geest.''

De nieuwe golf van waardering die zijn vroegere groep The Outsiders in recente jaren ten deel viel, is grotendeels aan Wally Tax voorbij gegaan. De cd-boxen Nuggets II en Bluf, Beat & Branie die The Outsiders in het brandpunt van de Nederlandse beatscene plaatsen, kent hij niet. Hij hoort voor het eerst dat Japanse en Amerikaanse toeristen expres naar Amsterdam reizen, op zoek naar het felbegeerde jaren zestig-vinyl van The Outsiders. Nu dat een bijna onmogelijke opgave is geworden, kunnen liefhebbers zich verheugen in het feit dat Wally Tax terug is als solo-artiest. Zijn nieuwe cd The Entertainer is

een verbazingwekkend sterke comeback van een gelouterd artiest, die zich niet jonger voor hoeft te doen dan hij in werkelijkheid is.

Het album werd al zes jaar geleden opgenomen, met een groep jonge muzikanten die een stevige rock-basis leggen voor Tax' melancholieke nummers waarin hij geregeld zijn sardonische humor laat doorschemeren. ,,Changed my phone number / changed my name / last three surgeries changed my face'', zingt hij in de bluesballade Still can't get you off my mind. Beginnend met het titelnummer dat herinnert aan het beste werk van Lou Reed, is The Entertainer een waardige opvolger van Wally Tax' eerdere solomateriaal, zoals de 28 jaar oude hit Miss Wonderful die hier een pittige nieuwe bewerking ondergaat.

Door geharrewar met platenmaatschappijen en gekwakkel met zijn gezondheid is het moment nu pas rijp om met de cd naar buiten te komen, zegt Tax. ,,Mijn muziek is niet aan tijd gebonden. Er zijn maar twee soorten muziek: goede en slechte. Ik sluit me aan bij die beroemde uitspraak van Duke Ellington, bij wie ik overigens nog eens op bezoek ben geweest in Harlem, waar hij in een soort kasteel op een heuvel woonde. Vroeger was er meer wisselwerking tussen muzikanten onderling, ook uit verschillende disciplines zoals jazz en rock. Duke Ellington, Elvis Presley, Jimi Hendrix en de Rolling Stones kende ik allemaal persoonlijk. Bij de Stones voelde ik me het meest verwant met Keith Richards en Charlie Watts, want Mick Jagger was veel te ijdel om te erkennen dat er ook nog andere popsterren bestonden.''

De jaren zestig waren een gouden periode voor de popmuziek, vindt Tax. ,,Nederlandse groepen stelden veel meer voor dan nu. Vergelijk Volumia eens met Cuby & The Blizzards, dan begrijp ik wel waarom Volumia er van ellende mee ophoudt. Ik had nooit moeite met de concurrentie van Q'65, The Motions of Cuby. We luisterden allemaal naar elkaars platen en we tilden elkaar naar een hoger plan. Het was een chaotisch bestaan, want we werden achtervolgd door gillende meiden die flauwvielen bij onze optredens. Allemaal onzin, want de meesten deden dat alleen omdat ze dachten dat het zo hoorde. Wat me wel altijd veel zorgen baarde, was het gebrek aan veiligheid. Ze vertrapten elkaar om dicht bij het podium te komen, en er was nog nauwelijks sprake van security of dranghekken. Ik heb het altijd grote waanzin gevonden, als er weer eens een zaal werd afgebroken terwijl wij stonden te spelen.''

In de biografie Tot Hier, En Dan Verder (1998) tekende Ettie Huizing op hoe het leven van Wally Tax langzaam maar zeker werd getekend door drank, drugs, de dood van zijn geliefde Laurie Langenbach en de afnemende frequentie van zijn muzikale activiteiten. Drugs en creativiteit zijn elkaars grootste vijand, gelooft Tax. ,,Vooral LSD, waar iedereen zo hoog over opgaf in de sixties omdat het de geest zou verruimen, heeft mij alleen maar angstig en paranoïde gemaakt. Ik heb altijd een rijke fantasie gehad, dus die middelen had ik niet nodig om betere nummers te schrijven. Je ben creatief of je bent het niet. Ik heb uit eigen ervaring ondervonden dat je van drugs nooit creatiever zult worden dan je uit jezelf al bent. Een paar borrels voordat je het podium op moet, vind ik een ander verhaal. Maar dat is in mijn geval meer tegen de zenuwen.''

Zijn huidige band met bassist George Oostdijk, drummer Marcel Kruup, gitarist Ludo Wiegerinck en steelgitarist Wim Elzinga schept de zachtmoedige, country-achtige sfeer waarin Wally Tax, zittend op een barkruk, zijn melancholieke ziel kan laten spreken. ,,Een belangrijk onderdeel van mijn muziek is wat de Fransen tristesse noemen. Het publiek denkt vaak dat artiesten zo'n leuk leven hebben, maar dat hoeft natuurlijk helemaal niet. Lees er de biografieën maar op na. Een grote verbetering sinds de jaren zestig is dat er nu tenminste naar je geluisterd wordt. Indertijd hoefde je je gezicht maar te laten zien en je had succes. Door het gegil maakte het niet uit wat je zong, want er was toch niemand die het kon horen. Je schreeuwde maar wat. Nu heb ik daar absoluut geen zin meer in. Het past niet bij mijn leeftijd en ik heb er de energie niet voor. In zekere zin is het muzikale deel van mijn carrière nu pas echt begonnen. Thuis heb ik laden vol met teksten en composities, die liggen te wachten tot iemand er iets mee doet. Het is de bedoeling dat Tom Jones binnenkort twee van mijn nummers gaat opnemen. Behalve erkenning voor mijn kwaliteit als songschrijver, zou het goed zijn voor mijn portemonnee.''

Wally Tax: The Entertainer (Virgin 72438 12329)