RWE de baas over gasnetwerk

Het Duitse energieconcern RWE Gas AG krijgt meer zeggenschap over het gasnetwerk in Brabant dan op grond van de regels is geoorloofd. Dat blijkt uit het vertrouwelijke contract dat het Brabantse gasbedrijf Obragas heeft gesloten met de Duitsers. Het contract staat per abuis op de website van de provincie Brabant.

De Tweede Kamer heeft vorig jaar afgesproken dat een private aandeelhouder niet meer dan 49 procent van de aandelen in het netwerkbedrijf mag hebben. De overige aandelen moeten in handen blijven van de publieke aandeelhouders, in dit geval zestien Brabantse gemeenten en de provincie. Zo moet gegarandeerd worden dat de zeggenschap over het netwerk, een monopolie, bij de publieke aandeelhouder blijft, die daarmee het recht houdt investeringsbeslissingen te nemen en de leveringszekerheid aan de afnemers te garanderen.

Uit het vorige week door minister Jorritsma (Economische Zaken) goedgekeurde verkoopcontract tussen Obragas en RWE blijkt nu dat de publieke aandeelhouders weliswaar 51 procent van de aandelen in het netwerkbedrijf houden, maar dat zij feitelijk geen zeggenschap meer hebben over het netwerk. In het contract tussen Obragas en RWE staat letterlijk: ,,Om de rol van de publieke aandeelhouders nader te regelen is in de aandeelhoudersovereenkomst opgenomen dat er met betrekking tot een aantal bijzondere besluiten een gekwalificeerde meerderheid benodigd is. Daarnaast is opgenomen dat de publieke aandeelhouders hun stemrecht op zodanige wijze dienen uit te oefenen dat dit niet ten nadele zal zijn van RWE.'' Beide regels zijn nodig om te zorgen dat RWE de waarde van het netwerk op haar balans mag consolideren (meetellen), voor RWE cruciaal vanwege de onderliggende waarde van het netwerk. Een dergelijke consolidatie ligt gevoelig in de Kamer, omdat dat betekent dat de Duitsers daadwerkelijk zeggenschap hebben over het netwerk.

PvdA'er Crone en zijn collega Van Walsem (D66) willen van minister Jorritsma uiterlijk aanstaande maandag opheldering over deze clausule. De Kamerleden stellen dat deze statutaire regels in strijd zijn met de zogenoemde beleidsregels die EZ op verzoek van de Kamer heeft opgesteld

Vervolg RWE IN BRABANT: pagina 17

Kamerleden willen uitleg Jorritsma

RWE IN BRABANT: Vervolg van pagina 15

Volgens Crone heeft de minister vorig jaar in een overleg met de Kamer expliciet gezegd dat ,,voorkomen [moet worden] dat de statuten het nakomen van die wettelijke plicht zouden kunnen frustreren, op welke manier dan ook.''

Mocht de meerderheidsaandeelhouder (de overheden) wel beslissingen nemen die ten nadele van RWE zijn (zoals bijvoorbeeld investeringsbeslissingen die nodig zijn om de kwaliteit van het netwerk te waarborgen), dan heeft RWE het recht de aandelen Obragas (ter waarde van ruim 328 miljoen euro) terug te verkopen aan de huidige aandeelhouders (gemeenten en provincies).

Ook een andere overnamekandidaat voor RWE, het eveneens Brabantse Intergas, zou een dergelijke clausule in het verkoopcontract hebben opgenomen. Dat privatiseringsvoorstel ligt sinds vorige week ter beoordeling bij Economische Zaken. Naar verluidt heeft het Utrechtse REMU, dat een eerder privatiseringsverzoek afgewezen zag worden, een zogenoemde carbon-copy (identieke kopie) van het Obragas-contract in voorbereiding om zo alsnog de verkoop aan het Spaanse Endessa te kunnen regelen.

Obragas is het eerste regionale energiebedrijf dat een goedkeuring van EZ heeft gekregen om te privatiseren. De Kamer is daar zeer verbolgen over omdat er momenteel wordt gedebatteerd over aanpassing van de regels. De Kamer heeft de minister deze week middels een breed gesteunde motie verzocht per direct te stoppen met de beoordeling van nieuwe privatiseringsverzoeken, maar dat weigert Jorritsma vooralsnog.

Een woordvoerder van Economische Zaken verzekert dat de zinsnede `bijzondere besluiten' uit het contract tussen Obragas en RWE slechts betrekking heeft op de liquidatie van de vennootschap. ,,Het is in de statuten opgenomen, maar het is een reguliere bescherming van de minderheidsaandeelhouder op basis van het vennootschapsrecht'', aldus de woordvoerder. Een woordvoerder van de provincie stelt dat het wel degelijk ook om investeringsbeslissingen kan gaan, maar laat na overleg weten verder geen commentaar te willen leveren. Ook Obragas zelf weigert verdere inzage in het verkoopcontract met RWE.