Recht in de lens

Eddy de Jongh wilde àlles wel fotograferen, maar zijn kracht lag bij het portret. Hij was een van de journalisten uit de gouden jaren van het opinieblad Vrij Nederland, de jaren zestig en zeventig. Bij de spraakmakende interviews van Bibeb kon men blindelings een foto van hem verwachten.

Woensdagochtend is Eddy de Jongh overleden. Hij is 81 jaar geworden. Zijn ouders werden tijdens de Tweede Wereldoorlog door de Duitsers vermoord en zelf moest hij onderduiken. Na de oorlog probeerde hij het familiebedrijf – zijn vader had een groothandel in textiel in Amsterdam – voort te zetten, maar voor de verkoop was hij niet geschikt. In 1952 ging de firma failliet.

Daarna kwam hij eigenlijk toevallig in de fotografie terecht. In de wilde jaren vijftig trok hij met fotograaf Krijn Taconis naar het zuiden. Daar, aan de Rivièra, kreeg Taconis alle mooie meiden in bikini voor zijn camera, zo mocht Eddy graag zijn vriend en VN-collega Igor Cornelissen vertellen. De Jongh schafte zelf ook een camera aan en ging aan de slag. Eind jaren vijftig werkte hij onder andere voor het vrouwenblad Eva en Vrij Nederland.

De Jongh maakte zijn foto's zonder veel ophef. Recht in de lens was zijn specialiteit. Hij kon ook reportages maken: in 1968 legde hij samen met Cornelissen de Praagse Lente vast, en in 1974 versloeg hij de Anjerrevolutie in Portugal. In de jaren zeventig kwam zijn positie bij Vrij Nederland onder druk te staan. Jonge fotografen als Willem Diepraam zochten de vernieuwing, terwijl De Jongh het graag eenvoudig hield. Ook om die reden werkte Cornelissen graag met hem: ,,Als je met hem op pad ging moest je geduld hebben, hem nemen zoals hij was.''

Eddy de Jongh was als fotograaf niet bezeten of ambitieus, maar wel een vakman. Eind jaren tachtig vertrok hij bij Vrij Nederland en tot 1991 heeft hij voor de NOS televisie, sinds 1968 zijn belangrijkste opdrachtgever, foto's gemaakt. Hij was een natuurliefhebber en maakte lange zeiltochten. ,,Eddy was wel eens op het randje van roekeloos'', zegt Cornelissen. ,,Wie hem niet kende vond hem al gauw een malle man.''