Paarse ruzie na vier jaar WAO-ellende

PvdA-Kamerlid José Smits is gematigd tevreden over het WAO-voorstel. Op een enkel minpuntje na.

Echt trots kan het paarse kabinet in de ogen van het Kamerlid Smits (PvdA) op het WAO-plan niet zijn. ,,Daarvoor is het allemaal met te veel pijn en moeite tot stand gekomen. En ik had liever gehad dat het kabinet had gezegd: wij geloven in dit plan, we spreken ons nu ook al uit voor een verhoging van de WAO-uitkeringen''.

José Smits had de afgelopen vier jaar voor de PvdA de WAO in haar portefeuille. Ze botste daarbij hard met VVD-collega Geert Wilders. ,,U bent de zwakste schakel'', beet Wilders haar een paar maanden geleden nog toe. Smits: ,,PvdA en VVD waren de afgelopen jaren diep verdeeld. Slechts met een omweg – via de commissie-Donner en de SER – is het gelukt om tot iets te komen. Dat is niet echt fraai.''

Wordt met dit kabinetsplan nu de voortdurende stijging van het aantal WAO'ers gekeerd?

,,Daar geloof ik in. Zeker als je daarbij de maatregelen neemt die al zijn genomen, zoals een verbeterde uitvoering en de net ingevoerde Wet Poortwachter. Essentieel is dat werkgevers en de vakbeweging hier achter staan, dat zij deze verandering gaan dragen. Dat zij nu teleurgesteld zijn omdat het kabinet nog niet het hele SER-advies heeft overgenomen is jammer, maar ik verwacht dat het voor hen bij de kabinetsformatie wel goedkomt. De richting is nu bepaald.''

Is het juist van het kabinet om de hete aardappels in het SER-advies – verhoging van de uitkeringen en afschaffing van de werkgeversboete – aan een nieuw kabinet over te laten?

,,Dat is jammer. Het kabinet heeft hier een conflict mee uit de weg willen gaan. Maar het is ook zo dat een nieuwe coalitie het moet gaan dragen.''

Vindt u dat in de formatie moet worden besloten tot hogere uitkeringen voor de langdurig arbeidsongeschikten? De VVD wil dat niet.

,,Wij willen dat wel. Als je gelooft in het systeem dat moet je de hogere uitkeringen meteen invoeren, en niet pas na een paar jaar. Je kunt niet de pijn rondstrooien en tegen iedereen zeggen: `misschien komt de beloning later nog eens'. We hebben voor de hogere uitkeringen geen geld vrij gemaakt in ons verkiezingsprogramma. Dat klopt. Maar dat is helemaal niet nodig doordat de instroom aan WAO'ers zal verlagen.''

Het kabinet wil grote groepen zieke werknemers die niet in aanmerking komen voor de WAO een lagere uitkering geven dan dat de SER voorstelt, namelijk door hun bijstandsuitkering wel te verrekenen met het inkomen van hun partners.

,,Dat is een minpunt. Dat representeert een beetje de lijn van de VVD dat het verlagen van uitkeringen mensen aan het werk zou helpen. Dat is helemaal niet waar. Dit moeten we proberen terug te draaien.''

Verwacht u het in een formatie met de VVD eens te kunnen worden over deze belangrijke punten?

,,Dat zal moeilijk worden. Met het CDA zal het in ieder geval een stuk gemakkelijker worden.''