Onderzoek naar lek over sollicitanten

Gedeputeerde Staten van Noord-Holland hebben aangifte gedaan bij het openbaar ministerie wegens het ,,doorbreken van de geheimhouding''.

Gisteren lekte een brief uit van de vertrouwenscommissie die zich bezighoudt met de opvolging van commissaris van de koningin Van Kemenade. Uit die brief blijkt dat behalve minister Netelenbos van Verkeer en Waterstaat ook een topambtenaar van het ministerie van Justitie, H. Borghouts, naar de functie heeft gesolliciteerd. Een derde kandidaat is tot nu toe onbekend, maar komt ook niet op de voordracht van de vertrouwenscommissie voor. Justitie zal, zoals gebruikelijk, de rijksrecherche met een opsporingsonderzoek belasten naar de uitgelekte brief.

De vertrouwenscommissie is verdeeld over de voordracht, zo blijkt uit de brief. Drie leden (van PvdA, CDA en VVD) spraken hun voorkeur uit voor Netelenbos. De andere drie (D66, GroenLinks en de kleine partijen) voor GroenLinks'er Borghouts, de huidige secretaris-generaal op Justitie.

Vorige week bevestigden bronnen rond Netelenbos haar kandidatuur. Gisteren bevestigden ook kringen rond Borghouts zijn kandidatuur. Nu beide namen gelekt zijn, is het de vraag hoe de procedure verder gaat. In de vertrouwenscommissie moesten fractiewoordvoerders hun voorkeur openlijk uitspreken. Nu zij wegens de interne patstelling geen enkelvoudige kandidaat kunnen voordragen, vindt vaststelling van de eerste kandidaat plaats tijdens een geheime stemming in de vergadering van Provinciale Staten op 22 april.

Het blok rond Netelenbos heeft met 54 van de 79 een meerderheid in de Statenvergadering. Alleen is het de vraag of die meerderheid zich tijdens zo'n geheime stemming zal houden aan de fractiediscipline. Met name VVD-Statenleden zouden volgens betrokkenen van de door die partij in de vertrouwenscommissie ingenomen voorkeur kunnen afwijken. De kandidatuur van Netelenbos is omstreden, al was het maar vanwege haar prominente plek op de PvdA-lijst (nummer 6) voor de komende Tweede-Kamerverkiezingen.

Nu de kandidatuur van beide sollicitanten is uitgelekt, kan De Vries ook de procedure stopzetten en de benoeming naar zichzelf toetrekken. De onlangs van kracht geworden Provinciewet schrijft voor dat de minister in principe de voordracht van Provinciale Staten overneemt. Maar hij kan daarvan afwijken als `zwaarwegende gronden daar aanleiding toe geven'. Een woordvoerder wilde niet vooruit lopen op de vraag of De Vries daartoe zal overgaan.

Net als Netelenbos is Borghouts overigens ook kandidaat voor de Kamerverkiezingen, zij het op een nagenoeg onverkiesbare dertigste plaats. Borghouts, voormalig ambtenaar op Binnenlandse Zaken, stapte over naar Justitie onder voormalig minister Sorgdrager. Het was zijn taak om orde op zaken te stellen bij het intern sterk verdeelde ministerie.