NIOD-rapport 5

In het hoofdartikel `Srebrenica: intenties...' (NRC Handelsblad, 10 april), wordt de handel en wandel van regering en Tweede Kamer samengevat onder de noemer `Gesinnungsethik', welke schipbreuk zou hebben geleden en werd vervangen door `Verantwortungsethik'.

Vrij vertaald: Eerst handelen op grond van diepe overtuigingen in plaats van nuttigheidsoverwegingen, en vervolgens een politiek die eerder werd ingegeven door de voorziene (maatschappelijke) gevolgen dan door ideologische doelstellingen.

Morele zuiverheid, aldus het hoofdartikel, werd belangrijker gevonden dan praktische effectiviteit. In deze interessante analyse ligt al dan niet bedoeld een verwijzing naar de Duitse filosoof Kant besloten. De term morele zuiverheid verdient daarom een kleine aanvulling.

De morele waarde van een handeling wordt door Kant niet zozeer afgemeten aan de waarde van het gewenste doel, maar aan het morele gehalte van de wil, welke aan die handeling ten grondslag ligt.

Pas als die wil veralgemeniseerbaar is, is de moraal zuiver: ,,handle nur nach derjenigen Maxime, durch die du zugleich wollen kannst, daß sie ein allgemeines Gesetz werde''. Kants kategorische imperatief bleek voor de zoveelste keer aan dovemansoren gericht.

Dat ook de `Verantwortungsethik' weer schipbreuk gaat leiden, mag worden opgemaakt uit het broederlijk gedeelde standpunt van de heren Rosenmöller en De Grave aan het slot van een onthutsend avondje Nova. Vrij geciteerd: Mladic is de schuldige, daar zaten wij ver vandaan.