Imagobescherming

Alle rapporten die zijn gemaakt na Srebrenica wijzen de Servische legerleiding aan als de hoofdschuldige van de genocide op duizenden moslimmannen. Maar ook de Verenigde Naties krijgen er stevig van langs, niet het minst in hun eigen rapport.

NIOD-rapport, 10 april 2002:

De bataljons moesten dikwijls gefrustreerd en gedemotiveerd hun werk doen. Speciaal voor Dutchbat 3 gold dat het sterk aangeslagen en in zichzelf gekeerd raakte. Maar dat betekent niet dat zij disfunctioneerden. Zij voerden hun taak uit, maar dat had bij lange na niet het beoogde effect, hetgeen veeleer te wijten is aan de gebrekkige middelen en het beleid van de VN en UNPROFOR

Dat zijn (generaal Mladic, red.) besluit om door te zetten tot Srebrenica vooral werd ingegeven door het uitblijven van gewapende tegenstand van enige betekenis, geeft aan dat zulke overwegingen bij de VRS (het Bosnische-Servische leger, red.) een rol speelden. Omdat eigenmachtig ingaan van Dutchbat tegen de geldende bevelslijn niet in de rede lag, had het initiatief daartoe van een van de hogere VN-echelons moeten zijn uitgaan

De snelle val van Srebrenica en de geringe geboden weerstand hebben tot vragen en veronderstellingen geleid over mogelijke geheime deals. De belangrijkste daarvan heeft betrekking op de hoogste VN-commandant generaal Janvier. (...) Deze hypothese houdt geen stand tegen kritische beschouwing

De aanval op de enclave en in het bijzonder de volledige verovering ervan, kwam als een volkomen verrassing, zowel voor Dutchbat als voor alle andere betrokken instanties. Dit kan worden verklaard uit de late besluitvorming van de Bosnische Serven tot de aanval en de uiteindelijke verovering van de gehele enclave, maar ook uit de zwakke inlichtingenpositie van de VN en het ontbreken van voldoende capaciteiten en de juiste middelen om intelligence te vergaren en te analyseren. De val van Srebrenica was daardoor mede een falen van de militaire intelligence. Hierin heeft ook Nederland een aandeel. Bij het kabinet, het ministerie van Defensie en het parlement bestond een anti-intelligence houding. (...) Daardoor zijn veel minder waarnemingen gedaan dan technisch had gekund

Suggesties dat de Moslims `onder de ogen van Dutchbat' werden vermoord zijn voor deze massamoord onjuist

Commandant Karremans en zijn plaatsvervanger Franken hebben ook gedurende de week na de evacuatie, toen er meer rust was, niet gepoogd door een oproep of ondervraging gegevens over ernstige schending van de mensenrechten te krijgen

Bevelhebber van de Koninklijke Landmacht generaal Couzy suggereerde op grond van de meldingen van Dutchbat dat het wel meeviel. Hij schoof de mogelijkheid en zeker eventuele (indirecte) betrokkenheid van Dutchbat ver weg, uit onzekerheid over wat er in de enclave allemaal was gebeurd en uit de wens om het imago van het bataljon en de landmacht te beschermen

(...) De top van de Koninklijke Landmacht had echter andere prioriteiten, zoals bescherming van het imago van Dutchbat en van de landmacht, waardoor de minister relatief laat, dikwijls inadequaat of een enkele keer zelfs helemaal niet werd geïnformeerd. Het debriefingsrapport schoot tekort

(...) Van Kemenade concludeerde dan ook niet zoals in dit rapport wel is gebeurd dat er, naast onvermogen, sprake was van een welbewuste poging van de landmachttop om tegen de wil van de minister de informatiestroom te beperken en waar mogelijk onwelgevallige onderwerpen te schonen.